Nature'da 2026'da yayımlanan iki çığır açan makale, CRISPR-Cas12a2'nin — yeni keşfedilen bir enzimin — kanser hücrelerini tüm genomlarını parçalayarak seçici olarak öldürecek şekilde programlanabildiğini gösterdi. Sağlıklı hücreler ise tamamen korunuyor.
Hedef DNA konumunda kesin kesintiler yapan geleneksel CRISPR-Cas9'un aksine, Cas12a2 farklı çalışır: Belirli bir RNA dizisini algıladığında, o hücredeki tüm genetik materyali yok eden aggressif bir DNA parçalama modunu aktive eder. Kritik bulgu: Yalnızca hedef RNA'yı üreten hücreler — TP53, MYC veya EGFR gibi genlerde mutasyon taşıyanlar — öldürülür.
Fare deneylerinde araştırmacılar, Cas12a2'yi tüm kanserlerin neredeyse yarısında mutasyona uğrayan bir tümör baskılayıcı gen olan TP53'ün mutant transkriptlerini hedef alacak şekilde programladı. Tedavi tümör hacmini yaklaşık yüzde 50 azaltırken, normal TP53'e sahip sağlıklı hücreler tamamen sağlam kaldı.
"RNA tetikli kromatin öğütme" olarak tanımlanan bu yaklaşım, MYC ve diğer onkogenlerdeki mutasyonlarla tetiklenen, uzun süredir tedavi edilemez kabul edilen en zor kanser türlerine karşı bir tedavi yolu açabilir.
