Uretici yapay zeka sadece insanlarin yazdiklarini degistirmiyor -- nasil dusunduklerini yeniden sekillendirebilir. Nature dergisinde 1 Eylul'de yayinlanan buyuk bir ozellik, buyuk dil modellerinin kulturu ve biliyi endise verici sekilde homojenlestirdigine dair buyuyen arastirma kanitlarini derliyor.

Guney Kaliforniya Universitesi'nde doktora ogrencisi Zhivar Sourati, son bilgisayar bilimi makalelerini okurken siklikla deja vu yasadigini soyluyor: her sey ayni gorunuyor. Arkadaslariyla birlikte, ChatGPT'nin 2022 sonundaki yayinindan bu yana yerel haberler, arXiv on basimlari ve Reddit gonderilerinde dil cesitliliginde azalma belgelediler.

Kanitlar cok alani kapsiyor. Duke Universitesi bilgisayar bilimcisi Emily Wenger, 22 buyuk dil modeli ve 102 kisiyi yaratici gorevlerde test etti ve LLM'lerin biraz daha ozgun bireysel fikirler uretmesine ragmen ciktilarinin insan yanitlarindan daha birbirine benzer oldugunu buldu.

Yapay zeka araclariyla calismak insan yaraticiligini da azaltabilir. Bir calismada, beyin furtilatma icin ChatGPT kullanan kisiler, degerlendiricilere gore daha yaratici fikirler uretti ama bu fikirler daha az cesitlilik gosterdi.

En endise verici olan: etkiler kalici gorunuyor. Bir deneyde, bes gun yapay zeka araclari kullanan katilimcilar, iki ay sonra bile yapay zeka erisimi olmadan daha homojen cevaplardi verdi. Arastirmacilar buna yaratici bir yara izi dediler.

Homojenlestirme kulturel kimlige de uzaniyor. Hindistan ve ABD'deki katilimcilarla yapilan bir calisma, otomatik tamamlama yapay zeka onerilerinin yazimda kulturel ozgunlugu sildigini ortaya koydu.

Cornell Tech arastirmacisi Mor Naaman, bunu hem kulturel hem de bilihsel emperyalizm olarak adlandiriyor.

Kaynaklar