Yirmi beş yıldır ABD'nin bir elyafa verecek yeni bir adı yoktu. Giysi etiketinde neyin yasal olarak yazabileceğine karar veren Federal Ticaret Komisyonu (FTC), 2000'lerin başından bu yana yeni bir genel elyaf sınıflandırması oluşturmamıştı. Eylülde birini onayladı: New York merkezli Everbloom adlı girişimin ürettiği renoa.
Sınıflandırma kulağa geldiğinden daha önemli. Elyaf adları düzenlenmiş bir sözcük dağarcığıdır. Bir giysi ancak elyafı kaşmire ise "kaşmir" olarak etiketlenebilir ve gerçekten yeni bir malzemenin, FTC bir ad verene kadar basacak yasal adı yoktur. renoa olmasaydı, bir ikame ancak "bilinmeyen" elyafların karışımı olarak satılabilir ya da olmadığı bir adın altına sokulabilirdi — bu yüzden kilometre taşı kumaş değil, onay.
Malzeme gerçekte ne: öğütülmüş atık protein. Everbloom, kaşmir ve yün artıklarını, yatak endüstrisinden kalan tüy ve hav "tüyünü" topluyor, toz hâline getiriyor, biyobozunur bir biyopolimerle karıştırıyor ve karışımı seçilen doğal elyafın uzunluğuna ve çapına göre ekstrüde ediyor. Şirket, malzeme bilimi için kendi yapay zekâ modelini geliştirdiğini ve kaşmir ikamesinin bu modelden çıkan ilk ürün olduğunu söylüyor.
Geçen ay Everbloom'un Manhattan ofisini ziyaret eden TechCrunch'tan Tim De Chant bir bisiklet yaka kazak, bir çift örgü eldiven ve bir atkıyı eline aldı. Kazak ve eldivenler yumuşak ve hafifti. İlginç olan atkıydı: malzemeyi denemek için örülmüş, kurucu ortak ve CEO Sim Gulati tarafından aylarca giyilip yıkanmış ve ziyaretten önce kurutma makinesinden geçirilmişti. Tüylenmemişti ve Gulati küçülmediğini söyledi — saf kaşmir bir atkının atlatamayacağı bir ceza.
Ticari plan, kilometre taşından daha mütevazı. 2027'nin ikinci çeyreğinde beklenen ilk ürünler, renoa'yı tek başına bir elyaf olarak değil, büyük olasılıkla azınlık bir karışım olarak — kaşmirin yanında yaklaşık yüzde 20 oranında — kullanacak. Gulati, TechCrunch'a gösterdiği 80/20 karışımın gerçeğine son derece yakın hissettirdiğini ve ticari apre işlemlerinin yıkanabilirliği kaybetmeden kalan farkı kapatması gerektiğini söyledi.
Neden biri bunu deniyor: kaşmir sıradan bir lüks hâline geldi; fiyatlar 50 dolarlık bir bisiklet yakadan 7.900 dolarlık örgü hırkaya uzanıyor ve tek başına Loro Piana, ana şirketi LVMH'nin ilgili bölümünü 11 milyar avronun üzerinde bir değerlemeye taşımaya yardım etti. Arz tarafı daha az göz alıcı. Elyafı üreten keçiler Orta Asya genelinde meraları bozuyor; bu da daha fazla keçi gerektirmeyen her kaşmir hissi yolunu denemeye değer kılıyor.
Uyarılar umut vadeden her malzeme için alışıldık olanlar. Dayanıklılık kanıtı şimdilik tek bir atkı ve onu hayatta tutmakta çıkarı olan CEO tarafından giyilmiş. Protein tozunu taşıyan biyopolimer biyobozunur olarak tanımlanıyor, ama kendi ayak izi ve öğütme, karıştırma, ekstrüzyon enerji maliyeti sunumda yok. Manhattan'daki bir laboratuvardan tekstil tedarik zincirine ölçeklenmek, çoğu yeni elyafın öldüğü yer. Ve fiyat açıklanmadı.
Yine de etikette yeni bir kelime nadir bir şeydir ve bir laboratuvar malzemesinin fabrikanın sipariş verebileceği bir şeye dönüştüğü an tam olarak odur.
