Avrupa Birliği, Avrupa'yı doğrudan Grönland'a bağlayacak ilk denizaltı internet kablosunu kurmayı planlıyor. Pan-Arctic Cable projesi ayrıca Kanada'ya uzatılabilir ve zamanla Japonya ile Güney Kore'ye bağlanabilir — özellikle de ABD'yi bypass ederek.
Proje, 20 Ekim 2026'da yayımlanan ve yeni bir Avrupa Arktik stratejisi ortaya koyan Avrupa Komisyonu ortak bildirisinde amiral gemisi olarak adlandırılıyor. Belge, "Grönland'ı doğrudan AB'ye bağlayan egemen, güvenli ve dayanıklı bir denizaltı kablo bağlantısını" destekliyor ve "Kanada gibi benzer düşünen ortakların" Asya'ya doğru genişleme için sıçrama tahtası olabileceğini belirtiyor. AB, Connecting Europe Facility Digital programı üzerinden Grönland'ın güvenli ve egemen bağlantısını ilerletmek ve kablo planını finanse etmek için şimdiden 119 milyon dolar (107 milyon avro) ayırdı.
Siyasi bağlam sıra dışı. Trump yönetiminin Grönland'ı talep etmeye yönelik tekrarlanan girişimleri, Eylül 2026'da ABD, Grönland ve Danimarka arasındaki üçlü güvenlik anlaşmasıyla resmen sonuçlandırıldı: Grönland'ın Danimarka Krallığı içindeki özerk statüsü korunuyor, ABD'nin askeri erişimi genişletiliyor. Ancak Washington ile Avrupa ve Kanada'daki müttefikleri arasındaki ilişkiler, ABD'nin birçok ülkeyle ticaret savaşı başlatması ve Ukrayna savaşında giderek Rusya yanlısı bir tutum almasıyla gerginleşti.
İkinci itici güç güvenlik. TeleGeography'ye göre Avrupa ile Asya arasındaki iletişimin yüzde 90'ından fazlası Kızıldeniz'deki denizaltı kablolarından geçiyor ve bu yıl Yemen hükümeti ile Husiler arasında açık savaş yeniden alevlendiğinden, Husilerin Bab el-Mendeb Boğazı ve geniş Kızıldeniz'de ticari gemilere füze ve dron atmasıyla bu kabloları sürdürmek daha riskli hale geldi.
Neden önemli? On yıllar boyunca kablo güzergâhları bir ağ ekonomisi meselesiydi: trafiğin olduğu yere inilirdi. Bu mantığın yerini jeopolitik alıyor. Atlantic Council'de Küresel Deniz Düzeni Tehditleri Girişimi'ni yöneten kıdemli araştırmacı Elisabeth Braw, Ars Technica'ya şöyle dedi: "Bu projenin düşünülüyor olması bile ilginç, çünkü beş yıl önce ticari açıdan pek cazip bir öneri gibi görünmezdi. Ama düşünülüyor olması tam da trendin parçası ve zamanımızın bir işareti."
Tehdit tablosu somut. Baltık Denizi'nde Rusya ve Çin bağlantılı ticari gemiler uzun süre çapa sürükleyerek Avrupa kablolarını kesti; 2026 baharında NATO güçleri, Norveç yakınlarındaki Arktik sularında denizaltı kablolarını devre dışı bırakma tatbikatı yapan Rus denizaltılarıyla karşılaştı. Pasifik'te Çin bağlantılı gemiler Tayvan yakınlarındaki kabloları kesti. İran ise Hürmüz Boğazı'ndan geçen kablolar için operatörlere ücret yansıtma tehdidinde bulunuyor. AB stratejisi buna, kabloları izlemek, korumak ve onarımları desteklemek için bir Arctic Cable Hub ve kablolarda "potansiyel tehditlere karşı erken uyarı sistemi işlevi gören akıllı teknolojiler" yatırımıyla yanıt veriyor.
Engeller gerçek: Buzlu Arktik sularda kablo döşemek ve bakımını yapmak daha fazla Avrupa buz kırıcısı gerektiriyor ve daha önceki birçok pan-Arktik proje tökezledi — 2021 Mayıs'ında durdurulan Arctic Connect dahil. Norveçli Bulk Infrastructure'ın Leif Erikson sistemi ise eylülde doğrudan transatlantik bağlantı için Kanadalı bir çoğunluk ortağı aramaya başladı.
Bir çekince: Bu, suya inmiş bir kablo değil, parası ayrılmış bir strateji. Mühendislik, buz kırıcı filosu ve AB'nin ilk 119 milyon dolarının ötesindeki finansman hâlâ açık sorular.
