NASA'nın Swift teleskobu çarşamba günü düşüyor — nereye düşeceğini kimse seçemiyor

NASA'nın Neil Gehrels Swift Gözlemevi, iki yıl sürmesi planlanan bir görevin sonuna saatler kala. ABD Uzay Kuvvetleri pazartesi itibarıyla atmosfere giriş anını 4 Kasım çarşamba günü yaklaşık 10:30 TSİ olarak öngörüyordu; belirsizlik payı on bir saat, yani pencere salı akşamından çarşamba öğleden sonrasına uzanıyor.

Aracın büyük bölümü yanacak. Tamamı değil. NASA bazı parçaların yere kadar ulaşmasını bekliyor ve Swift'in yörünge eğimi yalnızca 20,6 derece olduğu için hayatta kalan enkaz 20,6 derece güney ile 20,6 derece kuzey enlemleri arasındaki kuşakla sınırlı. Bu, dünyanın uzay gözetleme radarlarının ve haber merkezlerinin çoğunun bulunduğu enlemler değil; tropik kuşak. NASA yerde birine zarar gelme olasılığını yaklaşık 2.100'de 1 olarak veriyor.

Gözlemevi 5,6 metre yüksekliğinde, açılmış güneş panelleriyle 5,4 metre genişliğinde ve yaklaşık 3.200 pound, yani 1,45 ton ağırlığında. 2004'te, evrenin en şiddetli patlamaları olan gama ışını patlamalarını avlamak üzere çok dalga boylu ilk gözlemevi olarak fırlatıldı. Swift'in hüneri hızdı: bir uyarının ardından saniyeler içinde cihazlarını yeni patlamaya çevirip koordinatları yerdeki teleskoplara geçiriyor, böylece parıltı henüz sönmeden takip gözlemi yapılabiliyordu. İki yıllık ana görev, yirmi yılı aşkın süredir süper kütleli kara deliklerin beslediği etkin gökadalardan yıldız patlamalarına, süpernovalardan kuyruklu yıldızlara uzanan genel amaçlı bir bilim programına dönüştü.

Sonu bir karar değil, birikimdi. Güneş etkinliği üst atmosferi kalınlaştırdı ve uydu yavaş yavaş alçaldı. NASA ticari bir kurtarma girişimine destek verdi: Katalyst Space Technologies'in LINK aracı, Swift'i yakalayıp yörüngesini yükseltmek için tasarlanmış üç kollu robotik bir kurtarıcıydı; görevin maliyeti 30 milyon dolar olarak aktarıldı. LINK yönelim kontrolünde sorun yaşadı, girişim ağustosta iptal edildi ve LINK eylülde kendisi atmosfere girdi. NASA, Swift'in bilim görevini resmen 23 Ekim'de sona erdirdi.

Geriye bir takvim değil, bir tahmin kaldı. Kontrollü bir yörüngeden çıkış yer seçer; kontrolsüz olan ise bir enlem kuşağı ve yaklaşık bir saat verir, gerisi atmosfer yoğunluğuna ve aracın dönme durumuna bağlıdır. NASA ve Uzay Kuvvetleri geçiş yaklaşırken tahmini güncellemeye devam edeceklerini söylüyor; ajansın Swift blogu revizyonları yayımlıyor.

Sessiz ironi şu: Swift 22 yıl boyunca diğer gözlemevlerine nereye bakacaklarını söyleyen taraf oldu. Çarşamba günü izlenmesi gereken nesne kendisi olacak ve yanıt on bir saatlik bir hata payıyla gelecek.