Galaksimizdeki en yüksek enerjili kozmik ışın protonlarının hızlandırıcısı kesin olarak tanımlandı: Parlak yıldız Altair'in yakınındaki Kartal takımyıldızında bulunan LHAASO J1912+1014u, protonları katrilyon (10^15) elektronvoltun ötesine — insan yapımı hiçbir hızlandırıcının ulaşamadığı enerjiye — iten bir 'proton PeVatron'u'.
Hiroşima Üniversitesi liderliğindeki uluslararası ekip, üç büyük gözlemevinin verilerini birleştirerek bu sonucu doğruladı: NASA'nın Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu, Nobeyama 45 m radyo teleskopuyla yürütülen FOREST/FUGIN taraması ve NASA'nın Chandra X-ışını Gözlemevi — üzerine Çin'in LHAASO ve Japonya-Çin ortak Tibet AS-gamma deneyinin TeV verileri eklenerek. Çalışma 16 Temmuz 2026'da The Astrophysical Journal'da yayımlandı.
2024'te keşfedilen ve başlangıçta bir süpernova kalıntısı olduğu düşünülen kaynak, 100 trilyon elektronvoltun (TeV) üzerinde emisyonlar tespit edildiğinde ilgi uyandırmıştı. Proton değil elektron hızlandırdığını kanıtlamak için ekip, gama ışını emisyonunun 100 TeV'den 400 milyon elektronvolta kadar düzgün uzandığını (bunu elektronlarla açıklamak zor), GeV gama ışını haritasının yıldızlararası gaz dağılımıyla eşleştiğini ve dağınık X-ışını emisyonunun çok zayıf olduğunu gösterdi.
'PeV seviyesinin üzerinde bir kozmik ışın proton hızlandırıcısı bulmak modern astrofiziğin en heyecan verici konularından biri — ve biz böyle bir nesneyi tanımladık,' dedi çalışmanın ilk yazarı Hiroşima Üniversitesi'nden Tsunefumi Mizuno. Doğrulanmayı bekleyen düzinelerce PeVatron adayı var; ekip sıradaki hedef olarak bunları incelemeyi planlıyor.
