Hubble'ın motoru yok ve 24 yıldır düşüyor.
NASA teleskobun yörüngesini en son 2002'de, Space Shuttle Columbia'nın bakım uçuşu sırasında yükseltti. 2009'daki son mekik ziyareti yörüngeyi yükseltmedi, filo iki yıl sonra emekliye ayrıldı ve o günden beri gözlemevi ince üst atmosferde yavaşça alçalıyor. 583 kilometreden yaklaşık 470 kilometreye indi. Yörünge dinamiği uzmanları 2033 ya da 2034'te atmosfere giriş bekliyor; güneş etkinliği atmosferi şişirirse daha erken.
NASA perşembe günü bir Bilgi Talebi (RFI) yayımlayarak ticari şirketlere ne yapabileceklerini sordu. Yanıtlar 30 Kasım'da teslim edilecek. Ajans, Hubble'ı yakalayıp en az 600 kilometreye çıkarma, bakımını yapma ya da kontrollü bir atmosfere girişe yönlendirme konusunda bilgi istiyor. Belgeye göre görev "HST'ye zarar vermemeli" ve 2032'ye kadar gerçekleşmesi bekleniyor. Yüklenici; fırlatma aracını, bakım uzay aracını, görev operasyonlarını ve "varsa mürettebatı" sağlayacak.
600 kilometreye çıkarma, Hubble'ı büyük olasılıkla en az 25 yıl daha yaşatır. Bunların hiçbiri için henüz bütçe ayrılmış değil.
Bunun mümkün olabileceğini düşündüren şey bir başarısızlık. NASA geçen yıl Katalyst Space Technologies'e 30 milyon dolar ödeyip girişime, Swift gama ışını gözlemevini yakalayıp yükseltecek bir uyduyu dokuz ayda inşa etmesi için süre verdi. Katalyst uyduyu gerçekten inşa etti ve son tarihte fırlattı; Swift'e yaklaşık 10 kilometre kadar yaklaştı. Yer ekipleri, uzay aracının güç ve tepki kontrol sistemlerindeki sorunlar nedeniyle yaklaşmayı durdurdu. NASA o zamandan beri Swift görevini sonlandırdı; teleskobun atmosfere girmesi bekleniyor.
Bu girişim yenilgide bile işe yarar bir şey gösterdi: bakım görevi milyarlarca dolar tutmak zorunda değil. Sınırı da gösterdi — dokuz ay ve 30 milyon dolar, Hubble'ın ihtiyacı olan şey değil.
Burada bir simetri var. 2022'de o zaman özel bir astronot olan Jared Isaacman, Hubble'a Dragon ile bir bakım görevi önerdi; masrafın çoğunu karşılamayı ve teleskobun bozulan yönelimini düzeltmek için yeni jiroskoplar getirmeyi teklif etti. NASA başka fikirler istedi, Astroscale–Momentus'un robotik yörünge yükseltme konsepti dahil sekiz yanıt aldı, 2024'te bir yükseltme görevinin peşine düşeceğini açıkladı — ve planları "kavramsal taslak" diye rafa kaldırdı. Isaacman artık NASA'nın yöneticisi. Ancak bu kez mürettebatlı bir görev olası görünmüyor: SpaceX Crew Dragon filosunu 2030'a kadar emekliye ayırmayı hedefliyor ve Isaacman yeni RFI'nin robotik şirketleri çekeceğini söyledi.
Çekeceği sektör değişti. Northrop Grumman bu yıl DARPA ortaklığıyla son derece gelişmiş bir robotik bakım uydusu fırlattı; Astroscale ve Starfish Space'in Uzay Kuvvetleri ve NASA ile bakım ve yakıt ikmali gösterim sözleşmeleri var.
Peki neden bırakıp gitmiyoruz? Çünkü yerini dolduracak bir şey yok. Hubble görünür ve morötesi ışıkta bakıyor; Webb ve Roman kızılötesi makineleri. Hubble'ın morötesi görüşünü gerçekten iyileştirecek gözlemevi, 2040'larda gelecek Habitable Worlds Observatory. Atmosfere girişle o fırlatma arasında, kamuoyunun adını bildiği görüntülerin çoğunu üretmiş bir astronomi türünde boşluk kalıyor.
"Hâlihazırda yörüngede olan bir varlığın ömrünü uzatmanın yenilikçi ve maliyet etkin yolları varsa, bunları araştırmayı Amerikalı vergi mükelleflerine ve bilim camiasına borçluyuz," dedi Isaacman.
İzlenecekler: 30 Kasım'a kadar kimin konsept görseli yerine inandırıcı bir mimariyle yanıt verdiği ve 2032 tarihinin, şu anda bunun için hiçbir kalemi olmayan bir bütçe döngüsüyle temas ettiğinde ayakta kalıp kalmadığı.
