Apple, iPhone klavyesiyle birlikte, kestirimli metin olarak önermediği ve kaydırarak yazarken güvenilir biçimde üretmediği 100 binden fazla kelime ve kalıptan oluşan gizli bir liste dağıtıyor. 6 Kasım'da Reuters, bağımsız bir araştırmacının listeyi çıkarıp yayımladığını duyurdu; The Verge ve The Independent saatler içinde haberi izledi.
Araştırmacı Kauffman'a göre liste "başlıca bütün dilleri" kapsıyor. Kauffman Reuters'a, listeyi iOS'un "en derinliklerinde" bir karma tablo olarak bulduğunu ve düz metne çevirdiğini söyledi; bunu yaparken OpenAI'ın Codex ve Anthropic'in Claude Code araçlarından yararlandı. İkinci bir araştırmacı Reuters'a aynı listeyi bağımsız olarak elde ettiğini aktardı; Reuters da kalıplardan küçük bir bölümü bir iPhone'da denedi ve bunların kaydırarak yazmayla girilmesinin zor ya da imkânsız olduğunu gördü.
Kayıtların çoğu, bir güvenlik filtresinin sıradan işi: hakaretler, cinsel terimler, uyuşturucu göndermeleri. Apple'ın açıklaması da tam olarak bu yönde. Şirket Reuters'a, "Klavyemiz potansiyel olarak uygunsuz veya saldırgan terimler önermekten kaçınacak şekilde tasarlandı" dedi ve kullanıcıların istediklerini yazmaya devam edebildiğini, önerileri geçersiz kılabildiğini ekledi. Buradaki hiçbir şey, birinin cümlesini harf harf yazmasını engellemiyor.
Listeyi haber değeri taşıyan şey ise kuyruğu. Hakaretlerin yanında, müstehcen değil siyasi olan kalıplar duruyor: "dictator Trump", "sleepy Joe", "right wing conspiracy", "covid was a hoax", "illegal immigrant", "Tibetan independence", "United Ireland", "al-Qaeda". Dosyayı kimsenin baştan sona gözden geçirmediğini düşündüren tutarsızlıklar var: "bad girl" engellenmiş, "bad boy" değil. Bir de tuhaf olanlar: "Santa isn't real", "iMessage isn't working".
Mekanizma, listenin içeriğinden daha önemli. Kauffman'a göre engellenmiş bir kalıbı kaydırarak yazdığınızda iOS sessizce başka bir kalıba geçebiliyor; verdiği örnekte "left wing conspiracy", "left wrong conspiracy" oluyor. Bir klavyenin bir şeyi önermeyi reddetmesi ile sizi yeniden yazması arasındaki fark budur. Kestirimli metin bir tekliftir; otomatik düzeltme bir müdahaledir. Otomatik düzeltmeye uzanan bir kara liste, insanların gün boyu siyaset konuştuğu bir cihazda, sessizce ikincisini yapıyor.
Bir de hiçbir düzenleyicinin formunda karşılığı olmayan bir yönetişim sorusu var. Platform kurallarının yayımlanması, sürümlenmesi ve itiraza açık olması beklenir — AB'nin Dijital Hizmetler Yasası'nın bütün mimarisi bunun üzerine kurulu. Bir ikili dosyanın içine gömülü kelime listesi bunların hiçbiri değil. Veri kümesi olarak ifade edilmiş, sürümlenmemiş, yerelleştirilmemiş ve üzerinde işlem yaptığı kullanıcıya görünmeyen bir politika. Apple'ın saldırgan önerilerle ilgili genel açıklaması doğru, ama aynı zamanda yanlışlanamaz: belirli bir siyasi kalıbın listede olup olmaması gerektiğini kimsenin sınayabileceği yayımlanmış bir ölçüt yok.
Keşif yöntemi de başlı başına bir hikâye. Dağıtılmış bir ikili dosyayı tersine mühendislikle çözmek eskiden aylar süren, uzmanlık isteyen bir işti. Burada tek başına bir araştırmacı, iki ticari kodlama ajanıyla bir karma tabloyu bulup tersine çevirdi. Bu, ne derse desin şunu söylüyor: kapalı tüketici yazılımını denetlemenin maliyeti hızla düştü ve onu incelemeye en yakın kişiler artık yalnızca tersine mühendislik lisansı olanlar değil.
İki çekinceyi açıkça söylemek gerek. Apple, listenin kaynağını, nasıl üretildiğini, kayıtların elle mi seçildiğini, makineyle mi türetildiğini yoksa üçüncü taraf bir sözlükten mi geldiğini doğrulamadı; haberler şu an tek bir çıkarıma ve onu bağımsız olarak doğrulayan bir başka araştırmacıya dayanıyor. İkincisi: bir kalıbı önermeyen klavye, o kalıbı söylemenizi engelleyen platformla aynı şey değil. Asıl arıza daha dar ve gerçek: kaydırarak yazma sırasında sessiz ikame. Çoğu kullanıcı bunu asla fark etmeyecek, çünkü kastettiği kelimeyi hiç görmüyor.
