NASA destekli üç küçük uzay aracı perşembe günü, SpaceX'in Transporter-18 ticari ortak uçuş göreviyle, Kaliforniya'daki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü'ndeki Space Launch Complex 4 East'ten bir Falcon 9 ile fırlatıldı. Her biri, on yıl önce ayakkabı kutusu boyutundaki bir uydudan beklenmeyen şeyler yapıyor.

İlki olan ASCENT Propulsion Dual Mode CubeSat, tek bir uzay aracında iki itki biçimini gösterecek. Tek bir kimyasal itici yüksek güç gerektiren manevraları, dört elektrosprey itici ise düşük güçlü operasyonları yürütecek. İkisi de ortak bir Advanced Spacecraft Energetic Non-Toxic (ASCENT) yakıt kaynağıyla çalışıyor — yer işlemleri sırasında taşınması daha güvenli, düşük toksisiteli ve hidrazin gibi geleneksel yakıtlardan yüzde 50 daha yüksek özgül itki yoğunluğuna sahip bir yakıt. Görevi NASA'nın Marshall Uzay Uçuş Merkezi, MIT, Georgia Tech ve Rubicon Space Systems ile birlikte yürütüyor.

İkincisi, gökbilimcilerin izleyeceği araç. Supernova Remnants and Proxies for ReIonization Testbed Experiment — kısaca SPRITE — Dünya atmosferi engellediği için yerden gözlenemeyen belirli bir morötesi ışık bandını algılayabilen ilk NASA astrofizik CubeSat'i. Yörüngeden SPRITE, gazın, tozun ve yüksek enerjili radyasyonun galaksiler içinde nasıl hareket ettiğini ve aralarındaki boşluğa nasıl kaçtığını inceleyecek. Hedefi kozmolojinin en büyük açık sorularından biri: Erken evreni dolduran opak, nötr hidrojen sisini ne yeniden iyonlaştırdı ve ışığın bugünkü gibi yol almasının önünü açtı? SPRITE 34 santimetre uzunluğunda, yaklaşık 23 santimetre eninde ve yüksekliğinde olmasına rağmen yüksek hassasiyetli dedektörler, özel ayna kaplamaları ve NASA'ya göre çok daha büyük araçların performansına ulaşabilecek yenilikçi bir teleskop tasarımı kullanıyor. Colorado Boulder Üniversitesi Atmosfer ve Uzay Fiziği Laboratuvarı tarafından inşa edilen ve işletilecek araç, Samanyolu içinde ve yakınındaki yıldız oluşum bölgeleri ile süpernova kalıntılarını gözlemleyeceği bir yıllık bir göreve sahip.

Üçüncüsü, Small Spacecraft Propulsion and Inspection Capability (SSPICY) görevi, büyüyen yörünge enkazı sorununa işaret ediyor. Starfish Space, Otter 24C aracını alçak Dünya yörüngesindeki en fazla dört çalışamaz durumdaki ABD uydusuna yaklaşıp incelemek için işletecek; yüzey durumu, geometri ve yörünge özellikleri hakkında veri toplayacak. Görev yeni itki, otonom rehberlik, seyrüsefer ve kontrol teknolojilerini, itkiyi yönlendirmek için eklemli bir robotik kolu ve güvenli yakınlık operasyonları için bilgisayarlı görü tabanlı seyrüseferi test edecek. Görevin yaklaşık iki yıl sürmesi, incelemelerin 2027'de başlaması bekleniyor.

Üç araç, NASA'nın seçili CubeSat görevlerine ucuza yörünge erişimi sağlamak için kullandığı bir model olan ticari ortak uçuşla gitti: kurumun CubeSat Fırlatma Girişimi, ASCENT gösterimini 2024'te, SPRITE'ı ise 2021'de seçti; kontenjanları Fırlatma Hizmetleri Programı yönetiyor.

Neden önemli: Yeniden iyonlaşma, ayakkabı kutusu kapağı boyutundaki donanımla saldırılan temel bir bilmece; yörüngedeki denetim ise herkesin konuştuğu ama neredeyse kimsenin ölçekte göstermediği bakım ve enkaz temizleme ekonomisinin ön koşulu.