Uyurken beyin dalgalarınızın davranış biçimi, beyninizin ne kadar hızlı yaşlandığını — ve demansın ufukta olup olmadığını — ortaya koyabilir. UC San Francisco ve Beth Israel Deaconess Tıp Merkezi'ndeki araştırmacılar, uyku sırasında kaydedilen elektrik sinyallerinden bir kişinin 'beyin yaşını' tahmin eden bir makine öğrenimi modeli geliştirdi ve beklenenden yaşlı görünen bir beynin güçlü bir uyarı işareti olduğunu buldu.

JAMA Network Open'da yayımlanan model, EEG kayıtlarında bulunan 13 ince özelliği birleştiriyor. Yaşları 40 ile 94 arasında değişen, 3,5 ila 17 yıl takip edilen ve yaklaşık 1.000'i demans geliştiren beş çalışmadaki yaklaşık 7.000 kişiye uygulanan analiz, tahmini beyin yaşı ile kronolojik yaş arasındaki her 10 yıllık artışın demans geliştirme riskini yaklaşık yüzde 40 yükselttiğini gösterdi. Tahmini beyin yaşı gerçek yaşından genç olan kişilerde risk daha düşüktü.

Kıdemli yazar ve UCSF Psikiyatri Bölümü doçenti Yue Leng, 'Geniş uyku ölçütleri, uyku fizyolojisinin karmaşık çok boyutlu doğasını tam olarak yakalayamaz' dedi. Farklı uyku evrelerinde geçirilen süre veya uyku verimliliği gibi geleneksel ölçütler, önceki havuz analizlerinde demans riskiyle anlamlı bir bağlantı göstermemişti. Modelin kullandığı EEG özelliklerinden bazıları halihazırda belleği desteklediği bilinen özellikler — derin uykunun yavaş delta dalgaları ve beynin anıları depolamasına yardımcı olduğuna inanılan kısa patlamalar olan uyku iğcikleri. Dikkat çekici şekilde, EEG sinyallerindeki büyük ani sivrilmeler — kurtosis adı verilen bir özellik — daha düşük demans riskiyle ilişkilendirildi.

Bu ilişki, eğitim, sigara, vücut kitle indeksi, fiziksel aktivite, diğer tıbbi durumlar ve genetik risk faktörleri hesaba katıldığında bile geçerliliğini korudu. EEG invaziv olmayan şekilde — ve giderek giyilebilir cihazlarla — kaydedilebildiği için araştırmacılar, uykuya dayalı beyin yaşının klinik dışında demans riskini değerlendirmeye yardımcı olabileceği bir gelecek öngörüyor. Leng, 'Beyin yaşı uyku beyin dalgalarından hesaplanıyor. Uyku sırasındaki beyin aktivitesinin beynin ne kadar iyi yaşlandığına dair ölçülebilir bir pencere sunduğunu biliyoruz' dedi.

Kaynaklar