Delaware Üniversitesi'nden araştırmacılar, ABD'nin doğu kıyısı açıklarındaki köpek balıklarına küçük elektronik etiketler takarak onları canlı okyanus sensörlerine dönüştürüyor; amaç, kasırga şiddeti tahminlerini keskinleştirebilecek ölçümler toplamak.

CTD etiketi olarak bilinen cihazlar, köpek balıkları yüzerken ve dalarken elektriksel iletkenliği (tuzluluğun bir göstergesi), sıcaklığı ve derinliği kaydediyor. Etiketli bir köpek balığı her yüzeye çıktığında cihaz verilerini yörüngedeki uydu alıcılarına iletiyor. Deniz bilimci Aaron Carlisle liderliğindeki ekip, yüzeye yeterince sık çıkan ve bilim insanlarının izlemesi zor ve maliyetli olan sularda dolaşan türleri seçiyor: kısa yüzgeçli mako köpek balıkları, mavi köpek balıkları, pürüzsüz çekiçbaşlar ve genç büyük beyaz köpek balıkları.

Bilimin merkezinde, kasırgaları besleyen sıcak yüzey suları olan okyanusun "karışım tabakası" yer alıyor. Carlisle, "En çok okyanusun üst tabakasındaki ısı içeriğiyle ilgileniyoruz; daha sıcak karışım tabakası, kasırgayı besleyen ısıyı tuttuğu için daha güçlü kasırga demektir" diyor. Veriler ayrıca bilim insanlarının, kasırgaların hızla güçlenmesini etkileyebilen Orta Atlantik'in mevsimsel "soğuk havuzunu" incelemesine de yardımcı olabilir.

Carlisle, "Hayvan taşımalı sensörler yıllardır oşinograflar tarafından başarıyla kullanılıyor; özellikle bilimsel gözlemlerin kıt olduğu kutup bölgelerindeki deniz fillerinde" diye anımsatıyor. Köpek balıkları bir alternatif sunuyor: bol miktardalar, geniş bir alana yayılmışlar ve bazı koruma altındaki deniz memelilerinden daha erişilebilirler. Bugüne kadar köpek balığı etiketlemesi çoğunlukla hayvan takibi araştırmalarına — göç ve yaşam alanlarının haritalanmasına — hizmet etti, oşinografiye değil.

Etiketleme sezonu, göçmen köpek balıklarının kışlık alanlarından kıyıya yaklaştığı Mayıs ayı başında başlıyor. Araştırmacılar 50-65 kilometre açığa çıkıyor, yemli oltalar kuruyor ve genellikle iki ila üç saat bekliyor. Bir köpek balığı yakalandığında süreç hızlı: Carlisle bunu bir yarıştaki "pit stop ekibi"ne benzetiyor; etiket beş dakikadan kısa sürede sırt yüzgecine takılıyor. Etiketler zamanla korozyona uğrayıp düşecek şekilde tasarlanmış; her köpek balığı serbest bırakılmadan önce sağlık kontrolünden geçiriliyor — stresli ya da zarar görmüş bir hayvan doğal davranmayabilir ve bu da verileri çarpıtabilir.

Çalışma, tahmincileri hızlı yoğunlaşmayı besleyen koşullar konusunda kör bırakan okyanus gözlem boşluklarını doldurmayı amaçlayan daha geniş bir çabanın parçası — bu olgu son kasırga sezonlarında kıyı topluluklarını hazırlıksız yakalamıştı.

Kaynaklar