Tüplü dalışın sert bir bütçesi var: tüpteki gaz. Yüzgeç hareketi için geliştirilen yumuşak bir robotik dış iskelet bu bütçeyi %30'a kadar kaydırıyor gibi görünüyor — ve önemli olan sayı hız değil, ne kadar soluduğunuz.

Science Robotics'te yayımlanan ve Shenzhen İleri Teknoloji Enstitüsü'nde (Çin Bilimler Akademisi) Wu Xinyu'nun yönettiği odak makalesi, sualtı dış iskeletlerinin geldiği noktayı özetliyor. Merkezde PEAKED — Performance-Enhancing Assistive Kicking Exosuit for Diving — yani dalmada performans artıran yardımcı tekme dış iskeleti var: kalça fleksiyonunu da ekstansiyonunu da destekleyen yumuşak bir kalça dış iskeleti. Bunlar, dalgıç tekme attığında suyun direnç gösterdiği iki yön.

Daha önceki insan deneylerinde destek, solunum dakika hacmini (RMV, dakikada solunan gaz hacmi) yüzgeç tekmesinde %29,77, kurbağa tekmesinde %25,70 ve sualtı yürüyüşünde %18,35 azalttı. Ayrı bir sualtı diz dış iskeleti %22,7 düşüş sağladı. Bu oranlar farklı cihazlardan ve farklı hareket biçimlerinden geliyor; makalenin kendi çerçevesi, faydanın aktiviteye göre değiştiği ve tek bir evrensel sayı olmadığı yönünde.

RMV'nin doğru ölçüt olmasının nedeni, sınırlı gaz arzına doğrudan karşılık gelmesi; önceki yüzme dış iskeleti çalışmalarındaki kas aktivasyonu ölçümlerinin aksine. Yapamadığı şey ise daha uzun güvenli dalışları kanıtlamak: havalandırma metabolik maliyet değil ve açık su denemesi bildirilmedi.

Asıl ilginç kısım tasarım sorunu. Karada dış iskeletin işi çoğunlukla ağırlık taşımak; suda kaldırma kuvveti bu işi ortadan kaldırıyor ve yerini sürüklenme alıyor — hareketin her iki yönüne de direnç gösteriyor, bu yüzden tekme döngüsünün yalnızca yarısını desteklemek kötü bir uyum. Yumuşak yapılar farklı yüzgeç tekniklerinin geniş, çok düzlemli bacak hareketlerine uyum sağlıyor ama kablo güzergâhı dolanma riski getiriyor; rijit yapılar torku daha doğrudan aktarıyor ama hareketi kısıtlıyor ve tekrarlı yüzgeç tekmesine, kurbağa tekmesi veya yürüyüşten daha uygun.

Gerçek dalış, laboratuvar tezgâhının bilmediği koşullar dayatıyor. Kıyafet tüpler, ağırlık ve diğer ekipmanla bir arada var olmak, aktüatörleri ve elektroniği basınca dayanmak ve hızla çıkarılabilmek zorunda — makale bazı sistemlerdeki kopabilir kablolara ve hızlı açılır tokalara işaret ediyor; acil durumda bunlar herhangi bir verimlilik iddiasından daha önemli.

Sırada kişiselleştirilmiş destek var. Mevcut destek desenleri kısmen karasal dış iskeletlerden devralınmış, kısmen elle ayarlanmış; giyenin kendi tepkisinin parametreleri belirlediği insan-döngüde optimizasyonu bariz sonraki adım. Bacaklar arasında asimetrik destek, dengesiz ağırlıktan doğan yalpa sorununu itkiyi koruyarak düzeltebilir.

Dürüst özet: nasıl yüzgeç çırptığınıza bağlı olarak solunum talebinde inandırıcı bir %18–30 düşüş, kontrollü insan testleriyle gösterilmiş durumda; açık su doğrulaması, dolanma ve acil çıkış sorunları ise çözülmemiş. Umut verici bir sonuç; henüz bir ürün değil.

Kaynaklar