ICANN'in bu ay yayımladığı bin kadar yeni alan adı uzantısının altında, uzun kuyruklu küçük bir yönetişim kavgası yatıyor: iki Alman şehir adı, görünüşe göre şehirlerin rızası olmadan sıradan genel üst düzey alan adı olarak talep ediliyor.
2026 başvuru turu 2012'den bu yana ilk ve selefinden daha küçük. ICANN'in 7 Ekim'deki Reveal Day açıklaması 481 başvurucudan 1.615 aktif başvuru listeledi. Önerilen 1.615 dizeden 263'ü tartışmalı ve bunlara toplam 891 başvuru var; en popüler olan .agent on iki talip çekti. Bali'deki ICANN87 toplantısındaki kayıt kuruluşu raporlamasına göre 333 başvuru marka TLD'si; bunlardan yalnızca altısı Alman şirketlerinden.
Kurallar kategoriler arasında ayrım yapıyor. Marka TLD'leri tescilli bir marka gerektiriyor. Topluluk TLD'leri ilgili gruptan belgelenmiş destek istiyor. Coğrafi TLD'ler, yani GeoTLD'ler ise adı söz konusu olan ülkenin ya da şehrin rızasını şart koşuyor. İşte .muenchen ve .frankfurt tam bu noktada ilginçleşiyor. dotBerlin'in kurucu ortaklarından Dirk Krischenowski ikisi için de genel gTLD statüsünde başvurdu.
Münih basın ofisi, dijital bakanlığın kendilerine "özel bir şirketin .muenchen alan adını 'normal' ve geoTLD olmayan biçimde kullanmak için başvurduğunu" bildirdiğini söylüyor. Bir sözcüye göre şehrin BT dairesine herhangi bir başvuru yapılmamış ve şehrin "başvuru sahibiyle olası bir işbirliği konusunda hiçbir anlaşması" yok. Münih ayrıca, ICANN'in kendi yönergelerine göre bir şehir adının GeoTLD sayıldığını, bu nedenle BT dairesinin başvurunun "doğru (geoTLD) bağlamında" ele alınması için çalıştığını ekliyor. Alman teknoloji yayını heise haberini yayımladığında Frankfurt basın ofisinden henüz yanıt gelmemişti.
Krischenowski, onay aşaması kapanana kadar yorum yapmayı reddetti; ICANN kuralları da 17 Kasım'daki Dize Onay Günü'ne kadar bir sessizlik dönemi öngörüyor. Nihai dize listesi ve güncellenmiş ihtilaf setleri o gün yayımlanacak. Başvuru sahiplerinin, müzayedeye kalmamak için önceden kayıtlı bir yedek dizeye geçmek üzere 21 Ekim'e kadar süresi vardı.
Aynı başvuru sahibinin daha temiz dosyalarda da parmağı var. Genel müdür Kathrin Ohlmer yönetimindeki dotBerlin, .ber ve .bln için başvurdu — .ber, Berlin Brandenburg havalimanının IATA kodu, ayrıca başvurunun da not ettiği gibi bit hata oranı ve base encoding rules kısaltması. Ohlmer, düzgün bir GeoTLD olması amaçlanan .bremen için yürütülen hazırlık çalışmalarında da yer alıyor.
Kategorinin neden önemli olduğu bürokratik düzen meselesi değil. Bir GeoTLD şehre veto ve pratikte kendi adının nasıl işletileceğine dair söz hakkı verir. Genel bir dize vermez. Özel bir işletme .muenchen'i gTLD olarak kazanırsa, altındaki ikinci düzey alan adlarını herkese satabilir ve şehrin elinde yalnızca sonradan itiraz ya da marka hakkı davası kalır. Ticari değerinin tamamı şehirle karıştırılmaktan gelen bir dize için bu tuhaf bir sonuç.
Güven sorusu tartışmalı. Krischenowski, Bremen başvurusunda internet kullanıcılarının 30 yıldır özel işletilen ad alanlarıyla yaşadığını ve bir geoTLD'ye özel bir güven beslemediğini savunuyor. ICANN'in Hükümet Danışma Komitesi (GAC) özünde aynı fikirde değil: Texaslı girişimcilerin başvurduğu .passport ya da tartışmalı .official gibi başvuruların, tam da resmî göründükleri için sorunlu olabileceği uyarısında bulundu. Hükümetler 16 Mart 2027'ye kadar tek tek ya da toplu itiraz edebilir ve GAC'ın oy çokluğuyla aldığı görüş, herhangi bir sözleşme imzalanmadan önce ICANN yönetim kuruluna taşınır.
Turun 2012'den küçük olmasının nedeni para. Başvuru ücreti 227.000 dolar ve ICANN yaklaşık 24.000 dolarının iade edileceğini açıkladı. Coğrafi inceleme yaklaşık 12.000 dolar ekliyor; kayıt kuruluşu LEMARIT yıllık işletme maliyetini, 25.000 dolarlık ICANN ücreti ile emanet ve altyapı giderleri dahil, yaklaşık 60.000 dolar olarak tahmin ediyor. Başarı da kalıcı değil: 2012 turundan 130 marka TLD'si, sahiplerinin talebiyle o zamandan beri DNS kök bölgesinden çıkarıldı; çoğu sessizce.
Pratik takvim artık başvurulardan çok itirazlarla ilerliyor. 17 Kasım'daki dize onayı topluluk ve hükümet görüşlerini açıyor. İtirazlar martta kapanıyor. Gerisini müzayedeler belirliyor. Münih ve Frankfurt için yakın vadeli soru dar — ICANN'in bu iki dizeyi coğrafi ad olarak değerlendirip değerlendirmeyeceği — ama emsal dar değil. Şehir adları, ad alanının kamuoyunun açık çıkarının bulunduğu ender parçalarından biri ve 2026 turu, bu çıkarın ilk başvuran tarafından devredilip devredilemeyeceğini gösterecek.
