Kuzey Finlandiya'nın Muhos kasabası dışında, tel örgünün ardında 330 hektarlık orman çamura, iş makinesi izlerine ve kök yığınlarına dönmüş durumda. Birkaç ay önce orada yaklaşık çeyrek milyon ağaç vardı. Üst toprak da alınmış.

Finlandiya Lisanslama ve Denetim Kurumu (LVV), gerekli çevresel etki değerlendirmeleri tamamlanmadan arazinin kesildiğini tespit ederek Muhos'taki ve yaklaşık 100 kilometre güneydoğudaki Otanmäki yakınlarındaki ikinci sahadaki çalışmaları durdurdu. Kararlar 6 Ekim'de tebliğ edildi. Google, her iki sahada da hazırlık çalışmalarını durdurduğunu ve resmî yanıt verdiğini söylüyor.

Şirketin Finlandiya ülke müdürü Antti Järvinen özür dileyerek Google'ın "o dönemde mevzuat hakkında sahip olduğumuz en iyi anlayışla hareket ettiğini" belirtti. Bir sözcü, şirketin 15 yıldır Finlandiya'da faaliyet gösterdiğini ve "imar, çevre, sağlık ve güvenlik gerekliliklerini karşılamak ya da aşmak için her zaman çalıştığını", LVV'nin taleplerine tam olarak uyacağını ifade etti.

İki saha, 13 milyar euroluk bir yapay zekâ altyapısı programının parçası: Kuzey Avrupa'nın türünün en büyük projesi ve Finlandiya hükümetinin peşine düştüğü bir yatırım. Başbakan Petteri Orpo, planlar eylülde açıklandığında yatırım çekmeyi "en öncelikli iş" olarak nitelendirmişti; kesim kamuoyuna yansıdıktan sonra Muhos'ta olanları "soğuk duş" diye tanımladı.

Yerel zarar somut. Muhos'taki kesim alanı 3 kilometre uzunluğunda, 2 kilometre genişliğinde ve Oulujoki nehrinden 400 metre uzakta; köylüler, sahadan sızan çamurlu suyun nehri besleyen bir dereye karıştığını söylüyor. Finlandiya Doğa Koruma Derneği'nden (SLL) ekolog Mari Annala, Otanmäki'de 150 bin ağacın daha kesildiğini tahmin ediyor. Orada yuva yapan üç parmaklı ağaçkakanlar yerinden edildi; Otanmäki'de kurtlar avlarının peşinden ormandan köye indi. "Köye kurtlar geldi, çünkü bütün yaban hayvanları ormandan çıktı," diyor ailesi nesillerdir orada yaşayan Anni Ranta.

Google, Muhos'ta 130 hektarlık alanda ağaç dikmeyi planlıyor. Koruma uzmanları bunu 330 hektarlık kesimle kıyaslandığında çok az buluyor.

93 binden fazla kişi, veri merkezlerine daha sıkı düzenleme ve ev sahibi topluluklara tazminat fonu getirilmesini talep eden bir dilekçeyi imzaladı. Serin iklim, istikrarlı şebeke ve bol arazi nedeniyle Finlandiya'da 145 veri merkezi daha çeşitli planlama aşamalarında. Helsinki Üniversitesi'nde bilgisayar bilimi bölüm başkanı Jussi Kangasharju ülke hesabı konusunda net: "Finlandiya için gerçekten hiçbir faydası yok. Bunlar uluslararası müşterilere hizmet eden uluslararası şirketler. Finlandiya'ya çok az kurumlar vergisi gidiyor."

Finler nisanda sandığa gittiğinde veri merkezleri muhtemelen seçim konusu olacak. Hukuken dava, güvene dayanan bir planlama sisteminin sınavına dönüştü: şirket araziyi aldı, kesmeye başladı, izinler sonradan geldi. SLL yönetim kurulu başkanı Hanna Halmeenpää'nın sözleri sert: "Bu düpedüz kibir."

Kaynaklar