Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı'ndaki bilim insanlarının öncülük ettiği bir keşif, Huntington hastalığına karşı mücadelede tamamen yeni bir cephe açabilir. Huntington; ölümcül, kalıtsal ve nörodejeneratif bir hastalık ve otuz yıldır süren kök genetik nedenini tedavi etme girişimlerine direnmiş durumda.
Nature Communications'da yayımlanan araştırma, Huntington'daki hasarın büyük bir kısmının gözden kaçmış bir mekanizmadan kaynaklandığını ortaya koyuyor: mutant huntingtin proteini, hücrenin çift zincirli DNA kırılmalarını onarma yeteneğini baskılıyor. Zamanla bu şiddetli kırılmalar, hastalığın en çok etkilediği beyin bölgesi olan striatumda birikiyor ve nöronların işlev bozukluğuna ve ölümüne yol açıyor.
Berkeley Lab'den ve çalışmayı Cynthia McMurray ile birlikte yöneten Aris Polyzos, "Semptomlardan önce DNA hasarının geldiğini ve bunun, araştırma aşamasındaki bir antioksidan bileşikle tersine çevrilebileceğini gösteriyoruz; bileşik aynı zamanda nörodejenerasyona karşı da koruma sağlıyor. Bu iyileşme, gene müdahale etmeden veya geni bloke etmeden gerçekleşiyor" dedi.
Ekip, hastalığın iki paralel yol üzerinden ilerlediğini gösterdi. Gendeki tekrarlayan CAG dizisinin iyi bilinen genişlemesi bağımsız olarak ilerliyor ancak tek başına nöronları öldürmüyor. Kırılmaların birikmesine yol açan şey, DNA onarım enzimlerine bağlanıp onları baskılayan hatalı huntingtin proteini. Tekrar genişlemesinin tamamen bloke edildiği şekilde tasarlanan farelerde bile hayvanlar yine de DNA kırılmaları, semptomlar ve ölüm geliştirdi.
Sonra dikkat çekici kısım geldi: Bilim insanları Huntington'lı fareleri, Pittsburgh Üniversitesi'nde geliştirilen ve kan-beyin bariyerini geçip mitokondride yoğunlaşabilen sentetik bir antioksidan olan XJB-5-131 ile tedavi etti. Mitokondri, DNA'ya zarar veren reaktif oksijen türlerinin kaynağı. Günlük infüzyon olarak verilen bileşik, çift zincirli kırılmaları azalttı, motor işlev bozukluklarını ortadan kaldırdı ve beyin iltihabını düşürdü.
McMurray, "Temel olarak hastalığı hafifletti. Huntington hastalarını tedavi etmek için yeni bir yolun kapısını açtığımıza inanıyorum" dedi.
Bu DNA kırılmalarını değiştiren klinik ajanlar insanlar için zaten mevcut olduğundan, terapötik bir strateji nispeten hızlı test edilebilir. Sıradaki adım, mekanizmanın insan hücrelerinde de geçerli olduğunu kanıtlamak: Polyzos, Huntington hastalarından alınan ve nörona dönüştürülen indüklenmiş pluripotent kök hücreleri kullanan bir çalışmaya öncülük ediyor. Geleceğin tedavisi, XJB-5-131 gibi bir antioksidanı, mutasyonu kökten düzelten bir gen terapisiyle birleştirebilir.
