11 Ekim'de altı saat boyunca yüzlerce Fransız süpermarketinin buzdolabı sıcak çalıştı. Soğuk değil — sıcak. Saldırganlar gece boyunca ticari soğutma ünitelerinin sıcaklık kontrollerini devre dışı bıraktı ve en az 15 noktada ısı yangın çıkaracak düzeye ulaştı. Sabaha karşı Intermarché dahil zincirlerin çalışanları bozulmuş et ve erimiş dondurma kutularını çöp konteynerlerine taşıyordu; boşalmış dondurulmuş gıda reyonu haftanın görüntüsü oldu.

Pazartesi günü Fransa faili açıkladı. Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot saldırının İslam Devrim Muhafızları Ordusu tarafından gerçekleştirildiğini söyledi ve İran'ın büyükelçisi Paris'teki bakanlığa çağrıldı. "Bu saldırı hem ölçeği hem de saldırganlık düzeyi bakımından eşi görülmemiş," diyen Barrot, "sorumlu olan herkese" karşı Avrupa düzeyinde yaptırım uygulanacağını ekledi.

Atıfın gerçekte söyledikleri

Fransa'nın istihbarat ve siber kurumlarının ortak raporu alışılmadık biçimde ayrıntılı. Raporda, Devrim Muhafızları'na bağlı saldırı birimi olarak tanımlanan Şehid Kaveh ile birlikte üç isim geçiyor: Hamid Rıza Lashgarian, Mehdi Lashgarian ve Rıza Salarvand. Fotoğrafları rapora eklenmiş; Reuters bu kişilerin iletişim bilgilerine hemen ulaşamadığını belirtti.

Rapora göre birim, kendini kanun kaçağı hacktivistler gibi gösteren paravan gruplar üzerinden çalıştı: "CyberAveng3rs" ve "Cyber Isnaad Front" bunların arasında. Fransız soruşturmacılar Şehid Kaveh'i saldırıya üç kesişen kanıt hattıyla bağladı: soğutma sistemlerine erişmek için kullanılan dijital altyapı, saldırı deseninin birimin önceki operasyonlarıyla örtüşmesi ve saldırı altyapısında bulunan Farsça izler.

Bu teknik bir atıf, hukuki bir hüküm değil. Reuters, Fransızların bu sonuca tam olarak nasıl vardığını tespit edemediğini bildirdi; İran'ın Birleşmiş Milletler misyonu ise yorum talebine yanıt vermedi. Tahran kötü niyetli siber operasyonları rutin olarak reddediyor.

Ölçek meselenin kendisiydi

Fransız raporu 700 ticari tesisin hedef alındığını sayıyor. Çoğu süpermarket, ama kampanya küçük kasaplara, bir mezbahaya ve gıda işleyen fabrikalara da ulaştı. Bir market sahibinin tahminine göre termostatlar o kadar yükseğe ayarlandı ki ülke çapındaki toplam fatura on milyonlarca avroyu bulabilir.

Olayı dikkate değer kılan şey karmaşıklık değil, erişim genişliği. Etkilenen ünitelerin çoğunu üreten firma, birçoğunun eskimiş olduğunu ya da güncelliğini yitirmiş ürün yazılımı çalıştırdığını söyledi. Bunlar, dükkânın arka odasında duran, hiç yamalanmayan ve bir mahallenin bağlı olduğu bir şeyi kontrol eden internete açık denetleyiciler. Saldırı tekrarlamak için ucuzdu ve tekrarlandı.

Bu ayın başlarında ikinci bir dalga Avrupa genelinde 100'den fazla tesisi vurdu. Fransız kan bankalarının kullandığı buzdolaplarına ulaştı ve çalışanları depolanan kanı başka soğuk hava ünitelerine taşımak zorunda bıraktı: bozulan market ürünlerinden tıbbi tedarik zincirine bir tırmanış.

Amerikan emsali

Avrupa'daki market buzdolaplarının sabote edilmesinden önce ABD'de en az bir benzer olay yaşandı. Ağustos'ta altı askeri kantinin soğutması devre dışı kaldı. Pentagon soruşturmacıları arızaları şüpheli bir siber saldırı olarak ele alıyor ve Fransız yetkililerle birlikte çalışıyor; konuya yakın bir kaynak Pentagon'un İran'ı şüpheli saydığını, soruşturmanın sürdüğünü söyledi. Pentagon pazartesi günü "olası bir siber olaya ilişkin spekülasyonların farkında olduğunu" ancak güvenlik gerekçesiyle ayrıntı veremeyeceğini açıkladı.

Reuters ayrıca Microsoft'un ekim ayındaki Fransız saldırılarını pazartesi açıklamasından en az iki hafta önce İran'a bağladığını, konuya yakın üç kişiye dayanarak bildirdi. Microsoft yorum yapmadı. Reuters, kanti olayları, Fransız kampanyası ve bu ayki Avrupa dalgası arasında bağımsız bir bağlantı kuramadı.

Daha geniş bir dijital savaşın bir bölümü

Buzdolabı saldırıları, şubatta başlayan İran savaşının parçası; dağınık dijital kesintilerle noktalanan bir çatışma: martta Los Angeles toplu taşıma sistemine, temmuzda ABD su arıtma tesislerine, ağustosta ABD'ye giden gemilere yapılan saldırılar. Hedeflerin profili ortak: ağın ucundaki operasyonel teknoloji, üreticisinden başkası tarafından bakımı yapılan, nadiren denetlenen cihazlar.

Savunucular için rahatsız edici ders şu: hiçbir sıfır gün açığı gerekmedi. Fabrika ayarındaki bir şifre ve on yıl öncesinden kalma ürün yazılımı, bir marketin raflarını boşaltmaya yetiyor. Aynı sınıftan cihazlar Avrupa genelinde soğuk zincirlerde, hastanelerde ve altyapı tesislerinde duruyor.

Bundan sonra izlenecekler

Vaat edilen AB yaptırım paketinin çıkıp çıkmayacağı ve Fransız raporundaki isimleri içerip içermeyeceği; diğer Avrupa başkentlerinin kendi atıflarını yapıp yapmayacağı; düzenleyicilerin ticari soğutma denetleyicilerini nihayet kritik altyapı olarak görüp görmeyeceği; ve üçüncü bir dalganın gelip gelmeyeceği. Bugüne kadarki desen, her turun bir öncekinden daha geniş olduğu yönünde.