Tyrannosaurus rex ve Apatosaurus devasa boyutlarıyla hayal gücünü zorluyor; ancak yeni bir çalışma daha tuhaf bir soru soruyor: Dinozorlar neden hiç gerçekten küçük olamadı?
Amerikan Doğa Tarihi Müzesi ve Princeton Üniversitesi'nden araştırmacılar, omurgalılarda vücut boyutunun nasıl evrimleştiğini incelemek için matematiksel modeller kullandı. Evolution dergisinde yayımlanan sonuçlar, enerji kullanımı ve fizyolojinin memeliler, kuşlar ve kaplumbağalarda görülen boyut aralığını açıklayabildiğini gösteriyor. Ancak aynı faktörler, kuş olmayan en küçük dinozorların bile nispeten büyük kaldığını açıklayamıyor.
Bilinen en küçük kuş olmayan dinozorlar yaklaşık bir pound — kabaca 450 gram, büyük bir tavşana denk — ağırlığındaydı. Bu, bal arısı sinek kuşundan (1,75 gram) 200 kat daha ağır. Buna karşılık, yaşayan memeli türlerinin yaklaşık yüzde 75'i ve yaşayan kuş türlerinin yüzde 90'ı, bilinen en küçük kuş olmayan dinozorlardan daha küçük.
Araştırmacılar bunun yerine ekolojinin dinozorlara bir alt boyut sınırı dayattığını öne sürüyor. Özellikle erken dönem küçük memelilerle rekabet, dinozorların bugün birçok omurgalının doldurduğu fare ve serçe boyutundaki nişlere girmesini engellemiş olabilir.
Müzenin Dinozor Paleobiyolojisi Macaulay Küratörü ve çalışmanın ortak yazarı Roger Benson, "Dinozorların Kretase sonu kitlesel yok oluşundan önce memelilerin büyük boyutlara evrilmesini engellediğini zaten biliyorduk. Burada, memelilerin de dinozorların küçük boyutlara evrilmesini engellediğini öne sürüyoruz" dedi.
Bulgular kuşların yükselişini de açıklamaya yardımcı olabilir. Kuşlar Erken Kretase'de ilk ortaya çıktıktan kısa süre sonra, diğer tüm dinozor gruplarından çok daha küçük vücut boyutlarına evrildi. Araştırmacılara göre uçma yeteneği, karada yaşayan dinozorların erişemediği yaşam alanlarını ve yaşam biçimlerini açtı ve erken kuşları, diğer dinozorları büyük tutan ekolojik baskılardan kurtardı.
Benson, "Dinozorların atalarının küçük olabildiği alışılmadık bir durumla karşı karşıyayız. Dinozorların yaşayan torunları — kuşlar — küçük olabiliyor. Ama dinozorların kendileri küçük olmaktan men edilmiş gibi görünüyor" dedi.
