Seçim bitti, kanun teklifleri henüz yazılmadı — ama liste var. Milletvekilleri, meclis çalışanları ve savunuculara göre Demokratlar, Ocak ayında Kongre'nin kontrolünü devraldıklarında yapay zekâ ve veri merkezlerini hedefleyen bir dizi yasa hazırlıyor. Reuters'a bunu cuma günü doğruladılar.
Üç hat görünüyor. Birincisi: veri merkezlerinin büyümesine bağlı olarak artan elektrik faturalarına karşı tüketiciyi korumak. İkincisi: ileri yapay zekâ sistemleri için bağımsız güvenlik testleri. Üçüncüsü: yapay zekâ şirketlerinin ürünlerinin verdiği zarardan hangi durumda sorumlu tutulacağını netleştirmek. Progressif Grup başkanı Teksaslı Greg Casar, bu hafta yapay zekâ yöneticilerinin yeminli ifade vermeye çağrılması gerektiğini söyledi.
Cumhuriyetçiler için bu bir süreklilik kırılması. Onların Kongresi yapay zekâyı teşvik etmeye odaklandı ve teknolojiyi bağlayıcı biçimde düzenlemeyi reddetti — üstelik seçmenlerin veri merkezlerinin hızlı büyümesine ve elektrik iştahına karşı çıktığı bir yılda. Yani ton değişimi sadece parti siyaseti değil, sandığa yansıyan havaya uyuyor.
Yine de ihtimaller belirsiz ve bunun yapısal bir nedeni var: Donald Trump hâlâ Beyaz Saray'da ve bağlayıcı yapay zekâ kuralları çağrılarını defalarca reddetti. Bu yüzden Demokratlar temiz yasa paketlerinden çok komite kontrolüne yaslanıyor: duruşmalar, celpler, soruşturmalar ve veto karşısında da işleyebilecek araçlar. Veto, iki mecliste üçte iki çoğunlukla aşılabilir; alternatif olarak yapay zekâ kuralları her yıl zorunlu geçen yasalara eklenebilir. Raymond James'te politika araştırmasını yöneten Ed Mills tek cümlede özetliyor: "Yasa çıkma olasılığı insanların tahmin ettiğinden çok daha yüksek."
İsimler ve görevler şimdiden dağıtıldı. Çoğunluk lideri olması beklenen Chuck Schumer, tüketicileri veri merkezlerine bağlı enerji maliyetlerinden korumayı öncelik olarak saydı. Massachusetts'ten Lori Trahan, yardımcısına göre önde gelen modellerin bağımsız uzmanlarca güvenlik standartlarına göre değerlendirilmesini ve yapay zekâ sistemleri zarar verdiğinde şirketlerin sorumlu tutulabileceğinin netleştirilmesini istiyor. Bilim Komisyonu başkanlığına aday olan Zoe Lofgren, "yeniliği teşvik ederken yapay zekâ için sorumlu düzenlemeler" geliştireceklerini söylüyor. Salı günü Michigan'da Senato koltuğu kazanan Abdul El-Sayed ise kampanyasında geliştiricileri denetleme yetkisine sahip bağımsız bir yapay zekâ kurumu kurulmasını savunmuştu.
Baskı şimdiden somut. Ekimde Lofgren ve diğer Demokrat komite başkanları OpenAI, Anthropic, Meta, Google ve SpaceX'ten güvenlik uygulamalarını ayrıntılandırmalarını ve araçlarının tasarımcılarının amaçlamadığı eylemlerde bulunduğu vakaları bildirmelerini istedi.
Piyasalar için bu artık soyut değil. Teknoloji hisseleri perşembe günü sert düştü: hem yeni Kongre'nin yapay zekâ gelişimini yavaşlatacağı endişesiyle hem de veri merkezlerine yapılan devasa harcamanın karşılığını verip vermeyeceğine dair kuşkuyla. Bir politika analistine göre bir kriz, başkanın direncini aşacak desteği yaratabilir. O zamana kadar ortada teklifler, duruşmalar ve ocak ayında bunların ne kadarının yasalaşacağı sorusu var.




