Kretase dönemini sona erdiren asteroid, geride bıraktığı krateri sıcak ve mineral açısından zengin bir kaynağa da dönüştürmüştü. Yeni tarihlendirme, bu kaynağın yaklaşık 8 milyon yıl boyunca aktığını gösteriyor — önceki tahminlerin dört katı — ve onu bulan mikroplara alışılmadık ölçüde geniş bir pencere sunuyor.
ARKA PLAN. 66 milyon yıl önceki Chicxulub çarpması, kayayı yaklaşık 35 kilometre derinliğe kadar deforme etti ve muazzam miktarda kayayı eritti; deniz suyuna maruz kalan kaya gözenekli hâle geldi. Sıcak su gözeneklere sızınca, bugün kısmen sular altındaki Yucatán Yarımadası'nın altında bir hidrotermal sistem oluştu. Araştırmacılar 2016'da çarpma bölgesinde sondaj yapıp örnekler çıkardı; sistemin yaklaşık 2 milyon yıl sürdüğü düşünülüyordu.
YENİ ÇALIŞMA NE BULDU. Glasgow Üniversitesi SUERC İzotop Bilimleri Merkezi'nden Annemarie Pickersgill'in liderliğindeki bir ekip 1 kilometre derine indi ve feldspat örneklerini potasyum-argon radyoizotop ölçümüyle tarihlendirdi. Argon erimiş kayadan kaçtığı için, potasyum-40'ın bozunduğu argon-40'a oranı kayanın en son ne zaman katılaştığını — dolayısıyla ısının ne kadar sürdüğünü — kaydediyor. Argon seviyeleri, sistemin 66 milyon yıl öncesinden 58 milyon yıl öncesine kadar sıcak kaldığını gösteriyor.
SİMÜLASYONLAR ÖRTÜŞTÜ. Bölgedeki hidrotermal aktivitenin bilgisayar modelleri, bir kilometre derinlikte 90 °C'ye soğumanın 1,5 ila 2,3 milyon yıl sürdüğünü, 50 °C altına inmenin 5 milyon yıla kadar çıktığını, akışın 6 milyon yıl sonra belirgin biçimde azaldığını ve 8 milyon yılda durduğunu öngördü — izotop yaşlarıyla uyumlu. Pickersgill, "Daha uzun hidrotermal aktivite dönemleri, prebiyotik kimyasal tepkimelerin gerçekleşmesi, yaşamın gelişmesi ve mikroorganizmaların serpilip çıkış noktalarının ötesine yayılması için genişletilmiş fırsat pencereleri yaratır" dedi.
DÜNYA ÖTESİ İÇİN NEDEN ÖNEMLİ. Çarpmayla oluşan hidrotermal sistemler bu gezegende yaygın, ancak içlerinde yaşam izi bulmak zor: hidrotermal aktivitesi bilinen 70 sualtı çarpma kraterinin yalnızca sekizinde mikrop varlığı doğrulandı. Chicxulub sonucu, yaşayan canlıların kanıtı değil, yaşanabilirlik potansiyeli hakkında — çalışma kraterin iskân edildiğini ortaya koymuyor. Yine de başka yerlerde yaşam arayışını besliyor: Pickersgill, Chicxulub'un erken Dünya'da beklenen ve diğer gök cisimlerinde gözlenen çarpma havzalarına kıyasla küçük olduğunu, dolayısıyla daha büyük çarpmaların yaşanabilir koşulları en az birkaç milyon yıl sürdürmüş olabileceğini belirtiyor. Bu, eski Mars veya buzlu uydular değerlendirilirken işe yarayan bir kısıt.
Communications Earth & Environment dergisinde yayımlandı.
