Kaliforniya, bir robotaksinin yardımcı olmayı bırakıp engel haline gelmesi durumunu düzenleyen yeni bir yasaya sahip. Vali Gavin Newsom, otonom araç işletmecilerine — aralarında Tesla, Waymo ve Zoox da var — bir dizi yükümlülük getiren ve eyaletin acil duruma müdahaleyi engellemeye yönelik ilk doğrudan cezalarını oluşturan SB 1246'yı imzaladı.
En dikkat çekici madde: Bir otonom araç, acil bir durumda polisi ya da itfaiyeyi 30 dakikadan uzun süre engellerse şirkete para cezası kesilebilecek.
Cezaların ötesinde yasa, işletmecilerin kazalara ve yol kapanmalarına fiziksel olarak müdahale edebilecek "yerel olay teknisyenleri" sağlamasını ve sistem çapında arızalarda araçların konumu ve durumu hakkında şehirleri, kasabaları ve diğer yerel yönetimleri bilgilendirmesini zorunlu kılıyor. Uzaktan çalışma kuralları da sıkılaşıyor: otonom araç geliştiricileri yalnızca ABD'de yerleşik ve ABD ehliyetine sahip uzaktan sürücüler çalıştırabilecek.
Bu son şart, gerçek bir belirsizliği hedefliyor. "Uzaktan operasyon" terimi çok geniş yorumlandı ve otonom araç şirketlerinin gerçekte hangi yöntemleri kullandığı kamuoyu tarafından pek bilinmiyor. Yasadaki "uzaktan sürücü" ise çok daha dar: aracı uzaktan doğrudan kullanan veya süren bir insan. Robotaksilerini doğrudan kontrol edebilen uzaktan operatörleri olduğunu kamuoyuna açıklayan tek şirket Tesla. Waymo, uzaktan yardımını kontrolün kendisinde kaldığı bir sisteme insanların rehberlik etmesi olarak tanımlıyor; Filipinler'deki personel dahil küresel bir yardım ağı ile Arizona ve Michigan'da komuta merkezleri işletiyor. Zoox ise uzaktan operasyon ekiplerinin ABD'de olduğunu söylüyor.
Yasa teklifinin sahibi Senatör Dave Cortese, düzenlemeyi eyaletin teknolojiye açıklığının bir koşulu olarak çerçeveledi: "Kaliforniya otonom araçları benimsedi, ancak yeniliği kamu güvenliği pahasına benimseyemeyiz" dedi. "Bir otonom araç kaza yaptığında, arızalandığında, acil durumda bir yolu kapattığında ya da kolluk kuvvetlerinin veya ilk müdahale ekiplerinin önüne çıktığında net bir hesap verebilirlik olmalı."
Arka planda bir dizi olay var: Kaliforniya'da robotaksiler arızalandı, trafiği aksattı, olay yerlerine daldı ya da müdahale ekiplerini engelledi. Olayların çoğu, ülke genelinde yaklaşık 4.000 ticari otonom aracı ve Körfez Bölgesi'nde yaklaşık 1.200 aracı bulunan Waymo'yu ilgilendiriyordu; TechCrunch'ın bu yılki bir araştırması, Waymo araçlarının ilk müdahale ekipleri tarafından manuel olarak sürüldüğü birçok vakayı ortaya koydu. Olaylar, NHTSA'nın otonom araç geliştiricilerinden "çözüm" talep eden bir mektup göndermesine yol açtı.
Waymo ve Zoox, yasaya uyacaklarını açıkladı. Waymo, değişikliklerin hizmeti sürdürülebilir kıldığını belirterek "Kaliforniya'da yolları daha güvenli hale getirmeye kararlı" olduğunu söyledi.
Yasa hemen yürürlüğe girmiyor: Temmuz 2028'de yürürlüğe girecek. Kaliforniya Araç Dairesi (DMV), gerekli müdahale süreleri dahil bazı konularda kılavuzlar hazırlayacak. Yani cezaların pratikteki gücü yasada değil, ikincil düzenlemelerde netleşecek.
Neden önemli: Bu, robotaksi ile ilk müdahale ekipleri arasındaki sorunun arkasına uygulanabilir yaptırım koyan ilk ABD eyalet çerçevesi ve filolar büyürken geliyor. Özellikle ABD'de yerleşik uzaktan sürücü şartı, diğer eyaletlerin kopyalayabileceği bir uyum şablonu ve sektörün lobi yapacağı bir emsal oluşturuyor.
