Stanford Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, Evo 2 genomik yapay zeka modelini kullanarak 16 tamamen yeni bakteriyofaj — bakteri enfekte eden küçük virüsler — tasarlayıp sentezledi. Bu, yapay zekanın doğada bulunmayan virüsler yaratması olarak tanımlanıyor. Yapay zeka tasarımı fajlardan birkaçı, doğal şablonları olan ΦX174 fajından daha hızlı şekilde E. coli'yi enfekte edip öldürdü.
Science dergisinde 6 Ağustos'ta yayımlanan çalışma, yaklaşık 2 milyon bakteriyofajın genetik verisiyle eğitilmiş bir genomik temel model olan Evo 2'ye dayanıyor. Model, mevcut genomları değiştirmek yerine faj genomlarını sıfırdan üretti. Ekip ardından tasarımları laboratuvarda sentezledi, doğru şekilde katlanıp işlev gördüklerini doğruladı ve virüslerin çoğalıp yayıldığını izledi — bazıları doğanın kendi tasarımından daha iyi performans gösterdi.
Araştırmacılar insan patojeni verilerini bilinçli olarak eğitim setinin dışında tuttukları için fajlar insanlar için tehlikeli değil. Ancak bu dönüm noktası, çift kullanım riski konusunda tartışmayı şimdiden alevlendirdi. Dr. Moritz Hanke dahil biyogüvenlik uzmanları, tekniğin biyolojik silah tasarlama eşiğini düşürebileceği konusunda uyarıyor; Imperial College'dan Tom Ellis ise doğada bulunmayan sentetik amino asitlere bağımlılığı kodlamak gibi yerleşik genetik kısıtlamaların tehlikeyi azaltabileceğini öne sürüyor.
Bu başarı aynı zamanda pratik bir hedefe doğru bir adım: belirli bakterileri öldürmek üzere uyarlanmış mühendislik fajları, antibiyotik direncine potansiyel bir yanıt olarak görülüyor ve yapay zeka tasarımı genomlar faj terapisi geliştirmeyi önemli ölçüde hızlandırabilir.
Kaynaklar
- theguardian.comThe Guardian — Safety fears as scientists make first viruses designed by AI
- ft.comFinancial Times — AI creates first synthetic viruses
- abc.net.auABC News (Australia) — Stanford researchers create viruses not found in nature for the first time
- cen.acs.orgC&EN — AI program designs new bacteriophages




