Yaklaşık 1.000 ışık yılı uzaklıktaki bir ötegezegen, yıldızının önünden geçmeyi bıraktı ve gökbilimciler suçlunun görünmeyen bir komşu olduğunu düşünüyor.
TOI-2535b bir "sıcak Jüpiter": yıldızına yakın yörüngede dolanan, yaklaşık Jüpiter büyüklüğünde bir gaz devi. NASA'nın TESS görevi tarafından, Güneş'ten biraz küçük bir K cücesi olan TOI-2535 çevresinde bulundu ve yörüngesini 8,25 günde tamamlıyor. Yaklaşık yedi yıl boyunca zamanında geçiş yaparak yıldızının ışığını saat gibi kısıp açtı.
Sonra saat bozuldu. Pazartesi günü The Astrophysical Journal Letters'ta UCLA gökbilimcilerinin liderliğindeki bir ekiple yayımlanan çalışmaya göre gezegenin geçiş zamanları kaydı: tek tek geçişlerin zamanlaması altı saate varan sapma gösterdi — bu kadar kısa bir yörünge için büyük bir değişim ve başka bir gezegenin kütleçekimsel çekişinin klasik işareti. Aynı zamanda geçişler giderek kısaldı; sanki gezegen yıldızın ekvatoru yerine kutuplarından birinin yakınından geçiyordu. Sonunda geçişler tamamen durdu.
Araştırmacılar, "Bu, tek bir yıldızın çevresinde dolanan bir ötegezegen için gözlenen en hızlı yörünge eğimi değişim hızıdır," diyor — TOI-2535b'nin yörünge düzlemi, gezegeni bir insan ömrü süren gözlem içinde görüş alanımızdan çıkaracak kadar hızlı bir şekilde bizden uzağa yatıyor.
Gizli yoldaş TESS verilerinde hiç görünmüyor; bu da onun biraz farklı bir düzlemde dolandığını ve dolayısıyla yıldız ile Dünya arasından hiç geçmediğini düşündürüyor. Bu kadar hızlı bir eğimin nasıl oluşabileceğini çözmek için ekip 300.000 farklı başlangıç konfigürasyonu üretip zaman içinde ileriye doğru çalıştırdı. Tek bir dizilim öne çıkmadı; bu yüzden en iyi 100 çözümü alıp bir milyon yıl boyunca simüle ettiler. Yaklaşık üçte ikisi dağıldı ve olası bazı yörünge rezonanslarını eledi. Ayakta kalanlar iki özelliği paylaşıyordu: gizli gezegen kütleli olmalı — en az Satürn boyutunda — ve iki yörünge arasındaki açı büyük olamaz, aksi halde ikili zamanla kararsızlaşır.
Model ayrıca bir öngörüde bulunuyor: TOI-2535b yaklaşık 30-50 yıl içinde yeniden görüş alanımıza girmeli ve görünmeyen yoldaş ondan önce geçiş yapmaya başlayabilir. Bu, simülasyondan gelen bir tahmin; takvime bağlı bir olay değil.
Keşif, tek bir tuhaflıktan çok, bir gezegen sisteminin ne kadarının saklanabileceğini hatırlatıyor. Geçiş zamanı değişimleri, gökbilimcilerin doğrudan göremedikleri dünyalar hakkında ellerindeki az sayıda tutamaçtan biri ve bu sistem alışılmadık derecede yüksek sesli bir örnek. Üçüncü bir gezegen de dışlanamıyor — zamanlama verilerinde o kadar gürültü var ki ekip bunu elemiyor.
Daha zor soru, sistemin bu hâle nasıl geldiği. Büyük gezegenlerin daha uzakta oluşup gaz diskinkin sürtünmesiyle içe doğru göç ettiği düşünülüyor; bu süreç normalde gezegen yörüngelerini neredeyse eş düzlemli tutar. Hayatta kalanın yörüngesini kaybolacak kadar eğmek için ekstra bir şey — bir saçılma olayı, çarpık bir disk, erken bir kararsızlık — gerekiyor. Yoldaşın yıldızın kendisi üzerindeki çekişini saptayabilecek radyal hız ölçümleri, bariz sonraki test; mevcut veriler iki yönlü bir sonuca varmak için fazla gürültülü.



