Elektrikli, hibrit-elektrikli ve otonom uçakların uygulanabilirliğini test edecek yeni bir federal program perşembe günü Teksas'ta başlıyor — üstelik bu teknolojiyi düzenleyecek kurallar henüz kesinleşmeden.
FAA'nın İleri Hava Hareketliliği ve Elektrikli Dikey İniş-Kalkış (eVTOL) Entegrasyon Pilot Programı (eIPP), bu uçakların ilk kamuya açık testlerinden bazıları olacak sekiz eyalet liderliğindeki projeyi seçmişti. İlki Teksas'ta: Joby, Beta ve Wisk adlı üç eVTOL şirketi. Önümüzdeki bir hafta boyunca, Dallas Fort Worth Uluslararası Havalimanı da dâhil olmak üzere şehirler ve bölgesel havalimanları arasındaki gelecek rotaları gösteren test uçuşları yapacaklar. Uçaklarda yolcu olmayacak; düzenleyiciler esas olarak eyaletin hava trafik kontrol sisteminin artan trafiği nasıl karşılayacağını görmek istiyor.
Şirketler için asıl mesele tip sertifikasyonu: ABD'de ticari yolcu taşımadan önce gereken onay. Bu süreç yıllar alabiliyor; Beyaz Saray'ın pilot programı tam da bu yüzden kurduğu belirtiliyor — şirketlerin düzenleyici süreç tamamlanmadan teknolojilerini göstermesine izin vermek için. Toplanan verilerin ayrıca "bu fütüristik teknolojiyi büyük ölçekte güvenle mümkün kılacak yeni düzenlemeler geliştirmek" için kullanılacağı söylendi.
Joby'nin kurucusu ve CEO'su JoeBen Bevirt yaptığı açıklamada, "Teksas'ta dikey kaldırma potansiyeli beni inanılmaz heyecanlandırıyor; bu eyalet, Amerikan havacılığının yeni dönemine öncülük edecek altyapıya, uzmanlığa ve ortaklıklara sahip" dedi.
Teksas aylardır zemin hazırlıyor: TxDOT mart ayında programa seçildi ve üç yıla yayılan aşamalı bir planı var. İlk aşamada helikopter ve sabit kanatlı uçaklar gibi geleneksel araçlarla rotalar doğrulanacak, ardından kırsal tesislerle Austin ve San Antonio'daki kentsel sağlık merkezleri arasında organ ve kritik malzeme taşımacılığı gelecek; en son aşamada ise Dallas/Fort Worth, Austin, San Antonio ve Houston'dan oluşan "Teksas Üçgeni"nde yolcu taşıyan hava taksi uçuşları yapılacak. New York, Utah, Pennsylvania, Louisiana, Florida, Kuzey Karolina ve New Mexico'da da ek testler planlanıyor.
Sürtüşme muhtemel: Joby ile rakibi Archer şu anda çalınan ticari sırlar ve kurumsal casusluk suçlamalarıyla birbirine dava açmış durumda; batarya ağırlığı ve sensör seçimi gibi teknik sınırlar da yaygınlaşmayı yavaşlatabilir.
