1967'den beri nükleer silahlar, Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri dahil 118 ülke tarafından onaylanan Uzay Anlaşması kapsamında uzayda yasaklanmış durumda. Ancak birinin hile yapıp yapmadığını kontrol etmenin hiçbir yolu olmadı.
Şimdi araştırmacılar bunu değiştirebilecek bir teknik önerdiler: Yörüngedeki yasa dışı nükleer savaş başlıklarını koklayarak tespit edebilecek nötron dedektörleri ile donatılmış bir ayakkabı kutusu boyutunda uydu — bir CubeSat.
Science News tarafından 9 Temmuz'da bildirilen konsept, nükleer silahların temel bir özelliğinden yararlanıyor: İçlerindeki plütonyum veya uranyum doğal olarak nötron yayar. Alçak Dünya yörüngesinde, kompakt bir nötron spektrometresi taşıyan küçük bir uydu, bu emisyonları yakındaki bir cisimden tespit edebilir — silah bir uzay aracı veya uydu kasasının içinde gizlenmiş olsa bile.
Zorluk her zaman silah sınıfı malzemeyi arka plan kozmik radyasyonu ve diğer uzay fenomenlerinden ayırt etmek olmuştur. Ancak önerinin arkasındaki araştırmacılar, modern nötron algılama teknolojisinin artık silah sınıfı bölünebilir malzemenin benzersiz nötron imzasını tanımlayacak kadar hassas ve seçici olduğunu savunuyor.
Kullanıma sunulursa, böyle bir uydu uzay tabanlı doğrulama aracı olarak hizmet verebilir ve uluslararası toplumun şüpheli uzay araçlarını denetlemesine ve Uzay Anlaşması'nı uygulamasına olanak tanır. Bu, son gerilimler göz önüne alındığında özellikle önemlidir: ABD, Rusya'yı uydu karşıtı nükleer silahlar geliştirmekle suçlarken, Rusya yörüngeye silah fırlattığını reddediyor.
CubeSat tabanlı bir denetleme uydusu nispeten ucuz bir şekilde inşa edilebilir ve hızlı bir şekilde fırlatılabilir, uyumun izlenmesi için pratik bir araç sağlar. Öneri, sivil, askeri ve silahlandırılmış uzay varlıkları arasındaki çizgilerin giderek bulanıklaştığı büyüyen uzay güvenliği alanına yeni bir boyut katıyor.
Teknoloji umut verici olsa da, araştırmacılar politik ve diplomatik engellerin devam ettiğini kabul ediyor. Herhangi bir denetleme uydusunun uzay uçan ülkeler tarafından bir casus platformu olarak değil, meşru bir doğrulama aracı olarak kabul edilmesi gerekecek — bu ayrım, mühendisliğin kendisi kadar zorlu olabilir.
