Haziran ayında İsviçre ve güney Almanya'daki çiftçiler ineklerinin halsizleştiğini, ishal olduğunu ve normalden az süt verdiğini fark ettiklerinde, çoğu bunun Avrupa'yı kavuran aşırı sıcak hava dalgasının bir etkisi olduğunu düşündü. Ancak doğu Fransa'daki bazı çiftlikler de dahil olmak üzere hastalanan çiftlik sayısı artınca araştırmacılar başka bir neden aramaya başladı.
Standart testler olası şüphelileri eledikten sonra, Almanya'daki Friedrich Loeffler Enstitüsü (FLI) ile Fransa Ulusal Tarım, Gıda ve Çevre Araştırma Enstitüsü'nden ekipler bağımsız olarak gerçek suçluyu buldu: Avrupa'da daha önce hiç görülmemiş ve neredeyse kesin olarak tatarcıklar (sinekler) tarafından taşınan bir virüs. Patojen, hayvanlarda çeşitli hastalıklara ve Oropouche ateşi dahil birkaç insan hastalığına yol açan büyük orthobunyavirus ailesine ait. Genomunun %90'ından fazlasını, ilk kez 1965'te Nijerya'da sığırlardan izole edilen ve o zamandan beri Afrika genelinde ve Japonya'da görülen, tatarcıklarla yayılan Shamonda virüsüyle paylaşıyor. Uluslararası genom veritabanlarındaki hiçbir türle eşleşmediği için araştırmacılar şimdilik ona "Shamonda benzeri" adını veriyor; ileride Shamonda'nın bir varyantı olarak sınıflandırılabilir.
İlgili birçok bilim insanı için bu bir deja vu gibi. Ekiplerin geçen hafta yayımladığı ön baskı (preprint) bile "Yine oldu" sözleriyle başlıyor. 2011'de aynı FLI araştırmacılarının bazıları, Alman ineklerinde ateş, ishal ve süt kaybına yol açan başka bir Shamonda akrabası olan Schmallenberg virüsünü keşfetmişti. Virüs daha sonra Avrupa genelinde sürülere yayılmış, gebeliğin erken döneminde enfekte olan hayvanlarda çok sayıda ölü doğuma ve sakat yavruya yol açmış ve kıtadan bir daha çıkmamıştı. "Bu virüs sürülerin arasında hızla yayılıyor," diyor FLI'dan veteriner virolog Martin Beer. "Yerel olarak yayılmaya başlayan böyle bir virüsten bir daha kurtulamazsınız."
İsviçre Viroloji ve İmmünoloji Enstitüsü, İsviçre örneklerindeki bulguyu doğrulayarak, etkilenen çiftliklerdeki salgınların yaklaşık 14-21 gün sürdüğünü, 40°C üzeri ateş, süt veriminde keskin düşüş, iştah kaybı ve ishal görüldüğünü bildirdi. Hastalık, hayvan hastalıkları mevzuatına göre yüksek bulaşıcılıkta sınıflandırılmıyor ve Simbu serogrubu virüsler genel olarak zoonotik kabul edilmediğinden, insanlara yönelik risk şimdilik düşük değerlendiriliyor.
Kritik sorular yanıt bekliyor: Geçmiş Schmallenberg enfeksiyonu koruma sağlıyor mu, sığır dışında hangi türler enfekte olabilir, virüs sakat doğumlara ve ölü doğumlara yol açacak mı ve virüs nereden geldi? Beer'e göre en olası rota, bir uçakla taşınan enfekte bir tatarcık. Kan emdikten sonra sıcaklık, virüslerin tatarcığın bağırsağından çıkıp tükürük bezlerine ulaşmasına yardımcı olabiliyor; oradan da bir sonraki hayvanı enfekte ediyorlar. Son yıllarda Avrupa'ya yeni mavi dil (bluetongue) türleri ve epizootik hemorajik hastalık virüsü dahil birçok tatarcık kaynaklı geviş getiren hayvan virüsü ulaştı. "Küreselleşme onların yayılmasına yardımcı oluyor ve daha yüksek sıcaklıklar da burada tutunmalarını kolaylaştırabiliyor," diyor Beer.
