Uzayda çamaşır yok: Astronotlar kıyafetleri kirlenene kadar giyer, sonra atar. Her kilogram ikmalin önemli olduğu aylar süren bir Mars yolculuğu için bu sürdürülemez. Alabama-Huntsville Üniversitesi'nden (UAH) Dr. Gabe Xu liderliğindeki bir ekip, NASA'nın Marshall Uzay Uçuş Merkezi ile birlikte çok farklı bir çözüm geliştiriyor: elde taşınabilir bir "çamaşır tabancası."
Cihaz, helyum, hava ve su buharından soğuk plazma üretiyor. Enerjik elektronlar H2O ve O2 molekülleriyle çarpışarak ozon (O3) ve hidroksil radikalleri (OH) gibi reaktif oksijen türleri oluşturuyor. Bu türler, hidrojen peroksit ve çamaşır suyunun arkasındaki mekanizmanın aynısıyla bakteri hücre zarlarını oksitleyerek, su ya da kimyasal deterjan olmadan kumaş üzerindeki mikropları öldürüyor.
Xu, "Bu, mikrobiyal yükü azaltacak ve kıyafetlerle diğer yumuşak yüzeyleri en azından mikrobiyal açıdan temiz tutarak astronot sağlığını koruyacak" diyor. Cihaz, ekipler Mars'a ayak basmadan önce uzay kıyafetlerini ve aletleri sterilize etmek için de kullanılabilir. Bir uyarı eklemeyi de ihmal etmiyor: "Kahve ya da çimen lekelerini çıkarmaz... Kıyafetlerinizi daha az kirli yapmaz, sadece bakterileri temizler."
Proje, gezegen koruması araştırmalarından — Dünya mikroplarını diğer dünyalardan uzak tutma çalışmalarından — doğdu. Aynı plazma kimyası bir gün uzay tarımına, atık işlemeye, su arıtmaya, hava yenilemeye ve hatta Ay ya da Mars toprağının işlenmesine hizmet edebilir.
Laboratuvar testleri umut verici, ancak mühendislik çalışması sürüyor: Ekip, geniş kumaş yüzeylerini işleyebilecek ve sterilizasyon sırasında üretilen ozonu güvenle uzaklaştırabilecek daha büyük bir el cihazı tasarlıyor. Plazma tabancası, yalnızca elektrik, hava ve suyla, astronotların uzayda yapamadığı ev işleri listesinden bir kalemi daha çıkarabilir.
