Dünya okyanusları, tarihteki en sıcak anlarının eşiğinde. Avrupa Komisyonu'na bağlı Copernicus İklim Değişikliği Servisi'ne göre, Kuzey Kutbu ve Antarktika dışındaki ortalama deniz yüzeyi sıcaklığı Temmuz 2026'da 20,96 °C'ye ulaştı — 2023'teki Temmuz rekorunu 0,07 °C geçerek ve rekor kıran Haziran ayının ardından geldi. Güncel ölçümler Mart 2024'teki tüm zamanların zirvesinin yalnızca birkaç yüzde birlik derece altında seyrederken, bilim insanları bu rekorun kırılıp kırılmayacağının değil, ne zaman kırılacağının soru olduğunu söylüyor.

"Bu sadece bir zaman meselesi," dedi İngiltere'nin Reading kentindeki Copernicus'un müdür yardımcısı Samantha Burgess. "Gezegen için kötü haber anlamına geliyor," diye ekledi Princeton'daki kar amacı gütmeyen Climate Central'dan iklim bilimci Kristina Dahl. Tropikal Pasifik'teki sıcak su kuşağı, tahminlere göre tarihin en güçlüsü olabilecek bir El Niño'nun gelişmekte olduğunu gösteriyor; ancak ısınma tropiklerle sınırlı değil: Kuzey Pasifik ve Atlantik'in geniş alanları ile Akdeniz'in büyük bölümü, 2020 öncesi ortalamaların belirgin biçimde üzerinde seyrediyor. Climate Central'ın katkı analizi, insan kaynaklı iklim değişikliğinin bu okyanus sıcaklıklarını onlarca kat daha olası hale getirdiğini gösteriyor.

Sonuçlar deniz yaşamına ve insan ekonomilerine kadar uzanıyor. Sıcak okyanuslar daha az karbondioksit emerek atmosferik ısınmaya karşı kritik bir freni zayıflatıyor. Ardışık ağarma olaylarıyla zaten yıpranmış mercan resifleri, Woods Hole Oşinografi Kurumu'ndan jeokimyacı Amy Apprill'in deyişiyle "korkunç bir dönemle" karşı karşıya. El Niño koşulları ayrıca Güney Amerika'nın Pasifik kıyılarındaki hamsi popülasyonlarında keskin düşüşlerle ilişkilendiriliyor; deniz sıcak hava dalgaları ise kıyı kentlerinde, çoğu zaman geceleri, sıcaklığı ve nemi artırıyor.

Araştırmacıları en çok tedirgin eden şey, okyanusun modellerin öngörmediği biçimde davranması. 2023 ve 2024'teki şaşırtıcı sıçramalar, gezegenin iklim hassasiyeti — emisyonlara ne kadar güçlü tepki verdiği — konusundaki tartışmayı yeniden alevlendirdikten sonra Burgess, "Son dört yıldır okyanusun neden farklı davrandığını bilmiyoruz," diye itiraf etti. Bern Üniversitesi'nden okyanus modelleme uzmanı Jens Terhaar ise "Bu kesinlikle alarm zillerini çaldırmalı," dedi. El Niño'nun zirve yapacağı önümüzdeki aylar, rekorların ne kadar daha ileri gidebileceğini gösterecek.

Kaynaklar