NASA pazartesi günü, Boeing'in Starliner aracında iki mürettebatlı uçuş daha satın alacağını ve aracı yeniden uçuşa ve yeni bir rokete taşımak için şirkete ödeme yapacağını duyurdu; bu, SpaceX Falcon ve Dragon'dan çekildiğinde Boeing'i fiilen ABD'nin muhtemel tek astronot taşıma sağlayıcısı ilan ediyor.
Yönetici Jared Isaacman nedenini açıkça söyledi: "SpaceX'in Starship'e odaklanırken Falcon ve Dragon gibi eski platformları kademeli olarak devre dışı bırakmayı planladığı bir sır değil." Dragon altı yılı aşkın süredir NASA mürettebatını uçuruyor; ajansın 2030'a kadar ya da öncesinde emekliye ayrılmasını bekliyor. NASA ise ISS'i 2032'ye uzatmayı ve uçuşa ihtiyaç duyacak ticari alçak Dünya yörüngesi istasyonlarını (CLD) desteklemeyi değerlendiriyor.
Starliner ise zorlandı. 2019 ve 2022'deki insansız test uçuşları sayısız sorunla karşılaştı; Haziran 2024'teki ilk mürettebatlı test uçuşunda itici sorunları iki astronotu neredeyse hayatından ediyordu. Program Boeing için 2 milyar doları aşan zarara yol açtı ve NASA sabit fiyatlı Commercial Crew sözleşmesi kapsamında zaten 5,1 milyar dolar ödedi — bu da ajansın Boeing'in programdan çekilmesinden endişelenmesine yetti.
Yeni para: Boeing'in uçuşta aşırı ısınan reaksiyon kontrol sistemi iticilerini yeniden inşa etmesine yardım ve emekliye ayrılan Atlas V'nin yerine United Launch Alliance'ın Vulcan roketinin insanlı uçuş sertifikasyonu için 359 milyon dolar.
NASA iki ek mürettebatlı Starliner görevi sipariş ediyor ve toplam altıya çıkıyor. İnsansız gösterim uçuşu Starliner-1, Aralık 2026 veya Ocak 2027'de fırlatılabilir; ilk mürettebatlı uçuş Starliner-2 ise 2028 ortasında, deneyimli astronot Woody Hoburg'un komutasında uçabilir. NASA ile Boeing, Starliner-2 ile -6 arasındaki görevler için koltuk başına yaklaşık 90 milyon dolarda anlaştı.
Eleştirmenler NASA'nın Blue Origin'in geliştirmekte olduğu uzay aracının da yer alacağı ikinci bir mürettebat yarışmasını finanse etmesi gerektiğini savunuyor; ancak Isaacman, altı ila dokuz ayda yalnızca iki koltukluk gelecek talebini hatırlatarak buna isteksiz göründü. Boeing bir soruyu da açık bıraktı: CLD sağlayıcıları için 2030'ların koltuk fiyatlarını taahhüt etmedi. Boeing Commercial Crew program yöneticisi John Mulholland, "Vulkan roketi sertifikalandırılmadığı ve elimizde Vulcan'ın ayrıntılı fiyatlandırması olmadığı için CLD tedarikçilerine ayrıntılı fiyat veremedik," dedi. Boeing yine de "inanılmaz heyecanlı" olduğunu ekledi.
