İngiltere'nin iç istihbarat servisi, bir Çin araştırma kurumunu casusluk için finansman kanalı olarak gösterdi ve İngiltere bağlantılı 100'den fazla akademisyenin, parayı kimin ödediğini bilmeden bu çalışmalara katkı vermiş olabileceği uyarısında bulundu.

30 Eylül tarihli uyarı, MI5'in tek başına yayımladığı ilk uyarı. Merkezinde, zaman zaman Çin Genel Teknoloji Akademisi olarak da çevrilen Çin Genel Teknoloji Araştırma Enstitüsü (CGTRI) var. MI5, CGTRI'nin Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı (MSS) ile "çok güçlü bağları" olduğunu ve kurumun temel amacının MSS'nin casusluk kapasitesini artıracak araştırmaları fonlamak olduğunu belirtiyor.

Söz konusu alanlar bir istihbarat servisi için alışveriş listesi gibi: yapay zekâ, siber güvenlik, gizli iletişim sistemleri ve mesajları başka verilerin içine saklama sanatı olan steganografi. MI5, araştırmacıların paranın nereden geldiğini bilmiyor olabileceğini özellikle vurguluyor; bu ayrım, kurumun finansman yapısına dair kaygısını, akademisyenlerin bilerek Çin istihbaratı için çalıştığı iddiasından ayrı tutuyor.

Güvenlik bakanı Dan Jarvis, tüm üniversite rektörlerine yazarak personelin enstitüyle olan tüm düzenlemelerini sonlandırmasına yardımcı olmalarını ve Ulusal Güvenlik Yasası 2023'e uyumu sağlamalarını istedi. Uyarı, CGTRI ile çalışmayı sürdüren akademisyenlere bağımsız hukuki danışmanlık almalarını da tavsiye ediyor.

Uyarı, İngiltere'de araştırma güvenliğinin genel olarak sıkılaştığı bir döneme denk geliyor. Ulusal Koruyucu Güvenlik Otoritesi (NPSA) hâlihazırda STEM alanlarını, gelişmekte olan teknolojileri ve çift kullanımlı çalışmaları öne çıkaran Trusted Research rehberini yayımlıyor; rehber, İngiltere'nin araştırma çıktısının yarısından fazlasının uluslararası ortaklıklarla üretildiğini de hatırlatıyor. MI5'in haziran ayındaki uyarısı ise Çinli casusların iş ilanı siteleri üzerinden devlet ve ordu personeline yaklaştığını söylüyordu.

Çin'in Londra Büyükelçiliği suçlamaları reddederek "hayal ürünü ve tamamen uydurma" olarak nitelendirdi; İngiltere-Çin üniversite işbirliğinin gönüllü, yasalara uygun ve mevzuata uyumlu yürütüldüğünü savundu.

Kaynaklar