Artık saniye tarih oluyor — yerine gelecek olan düzeltme ise çok daha büyük bir sıçrama.
Alman teknoloji sitesi heise online'ın haberine göre, 1972'den bu yana Eşgüdümlü Evrensel Zaman'ı (UTC) Dünya'nın düzensiz dönüşüyle hizada tutmak için kullanılan mekanizma emekliye ayrılıyor. Yerine düşünülen çözüm "artık saat": her bir-iki yılda bir tek bir saniye eklemek yerine, resmi zaman çok uzun aralıklarla tam bir saat düzeltilecek.
Arka plan: UTC atom saatlerinden üretilir; atom saatleri son derece kararlıdır, Dünya'nın dönüşü ise değildir. İkisi zamanla birbirinden uzaklaşır ve artık saniyeler bu farkı kapatmak için devreye girer. 2022'de Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı (CGPM), artık saniye eklemenin 2035'e kadar durdurulmasına karar verip, büyüyen farkın nasıl yönetileceğini zaman kuruluşlarına havale etmişti.
Bir saatlik düzeltme tam da bu yüzden cazip: yılda bir kez yazılımların başına bela olan bir saniye yerine, sistemlerin onlarca yıl önceden planlayabileceği tek ve büyük bir ayarlama. Bedeli ise UTC'nin aradaki dönemde Güneş'i tam izlememesi; bu da esas olarak astronomiyi ve "öğle vakti öğle vakti olsun" diyenleri ilgilendiriyor.
Mühendisler için anlamı net: bilgisayar dünyasının en can sıkıcı sorunlarından birinin yavaş yavaş etkisiz hale gelmesi. Artık saniyeler geçmişte büyük internet servislerinde gerçek kesintilere yol açtı. Nihai tasarım ne olursa olsun yön belli: daha az sürpriz, daha büyük ama çok daha seyrek.
Kaynak: heise online. Kesin takvim ve gelecekteki düzeltmenin boyutu için resmi CGPM ve BIPM belgelerine bakılmalı; bu haber, tamamlanmış şartname değil, üzerinde uzlaşılan yönün işareti olarak okunmalı.
