Google, kendi yapay zekâ çiplerini taşıyan buzdolabı büyüklüğünde bir uyduyu yörüngeye yerleştirdi. Bu, şirketin Project Suncatcher adını verdiği — neredeyse kesintisiz güneş ışığıyla çalışan uzay veri merkezleri kurma girişiminin — ilk donanım testi.
Prototipte dört adet Tensor Processing Unit (TPU) bulunuyor: Google'ın karadaki veri merkezlerinde zaten kullandığı makine öğrenmesi çipleri. NPR'ye göre çipler, ısı yönetimi sınırları nedeniyle Google'ın açık ağırlıklı Gemma modelinin bir sürümünü her seferinde 15 dakika çalıştıracak ve basit sorguları yanıtlayacak; görev bu arada donanımın "uzay uçuşunun fiziksel stresi ile uzayın radyasyon ve termal uç koşullarına" nasıl dayandığını ölçecek.
Uydu, güneş panellerinin neredeyse hiç gölgede kalmadığı güneş eşzamanlı bir yörüngeye SpaceX ortak uçuşuyla gönderildi; bu, ağır bataryalara olan ihtiyacı ortadan kaldırıyor. Google uyduyu havacılık ve görüntüleme şirketi Planet ile birlikte geliştirdi; uzay aracını Planet devreye alacak ve görevin bir yıl çalışması planlanıyor.
Asıl mesele enerji. "Güneş, güneş sistemimizdeki enerjinin neredeyse tamamını üretiyor," dedi Project Suncatcher kıdemli direktörü ve lideri Travis Beals. "Bir anlamda bu proje, yapay zekâ hesaplamasını yürütmek için güneş enerjisini en iyi kullanma yoluna erişmekle ilgili." Proje ayrıca yerde büyüyen bir sorunu da atlıyor: enerji açlığı çeken veri merkezlerine yönelik yerel muhalefet. Google'ın bu yılki sermaye harcamasının 180–190 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
Zorluklar ise büyük. Uzayın boşluğunda ısıyı taşıyacak hava ya da su yok; Google soğutmayı "kritik bir araştırma sorunu" olarak nitelendiriyor. Çiplerden ısıyı çeken radyatörler, uzay aracındaki en ağır bileşenler arasında. Onarım da öyle: arızalı bir çip veri merkezinde kolayca değiştirilirken yörüngede erişilmesi çok zor.
Beals ekonomi konusunda açık sözlü. "Önümüzdeki beş yıl içinde bunun daha ucuz olacağı bir nokta görmüyorum," dedi ve uzay ile yer tabanlı hesaplamanın uzun süre bir arada var olacağını ekledi. Google, aralarındaki lazer bağlantısını test etmek için gelecek yıl iki uydu daha fırlatmayı planlıyor. Şirket bu yarışta yalnız değil: Starcloud geçen kasımda yörüngede bir Nvidia H100 uçurdu ve SpaceX, yörüngesel yapay zekâ hesaplama uydularını 2028 gibi erken bir tarihte konuşlandırmaya başlamayı beklediğini söyledi.
