Diyabet tedavisi uzun süredir kan şekerini bağırsağın dışından izleyen enjeksiyonlar, pompalar veya implantlar anlamına geliyor. Bir araştırma ekibi şimdi Nature'da farklı bir yaklaşım tanımlıyor: Takviye gibi yutulan, bağırsak içindeki glukozu algılayan ve seviyeler yükseldiğinde otomatik olarak glukoz düşürücü moleküller üreten probiyotik bakteriler.
Mühendislikle değiştirilmiş mikroplar, bakterilerde bulunan glukoz duyarlı bir düzenleyici olan HexR çevresinde kurulmuş sentetik bir gen devresi taşıyor. Tasarımı yapılmış bir promotöre bağlanan HexR, biyolojik bir sensör gibi çalışıyor: Belirli bir glukoz eşiğinin üzerinde devre terapötik genleri açıyor; sinyal düştüğünde üretim yavaşlıyor — sabit dozlu bir hap yerine 'algıla-ve-yanıtla' geri beslemeli bir sistem.
Araştırmacılar probiyotikleri fareler ve insansı maymunlar da dahil çeşitli diyabetik hayvan modellerinde test etti. Ağızdan uygulama her iki grupta da glisemik kontrolü iyileştirdi; uzun süreli kullanım ise lipid profillerinde belirgin iyileşmeler sağladı ve çeşitli diyabet komplikasyonlarını hafifletti — bu da devrenin yalnızca laboratuvar kültürlerinde değil, canlı bağırsakta da çalışmaya devam ettiğini gösteriyor.
Bakteriler ağızdan alındığı ve bağırsakta yalnızca geçici olarak kaldığı için yaklaşım, nakledilen hücre tedavilerinin bağışıklık reaksiyonları veya kontrolsüz büyüme gibi bazı güvenlik endişelerini aşıyor. Açık sorular devam ediyor — mikropların ne kadar güvenilir kolonileştiği, devrelerinin ne kadar stabil kaldığı ve mühendislikle değiştirilmiş DNA'nın diğer organizmalara yayılıp yayılamayacağı — ve etkiyi doğrulamak için insan denemeleri gerekecek. Yine de yazarlar çalışmayı, vücudun kimyasını gerçek zamanlı izleyen, implant veya sürekli dış kontrol gerektirmeyen programlanabilir canlı ilaçlara doğru bir adım olarak konumlandırıyor.
