Bu hafta Aşağı Manhattan'daki bir heliportta, gökdelenlerin arasında, yaklaşık 91 metrelik bir pistte sabit kanatlı bir uçak indi. Uçakların indiği yer burası değil.
Electra, EL2 teknoloji gösterim aracını Downtown Skyport'a — helikopterler ve eVTOL'ler için yapılmış bir alana — indirip kaldırarak belirli bir savunmayı test etti: küçük bölgesel uçakları şehirlere sokmak için karmaşık dikey kalkış mekanizmalarına gerek yok. Bir kanat, sekiz pervane ve doğru aerodinamik yeterli.
EL2, yaklaşık 11 metre kanat açıklığına ve 1.400 kilograma yakın kalkış ağırlığına sahip iki kişilik bir gösterim aracı. Kanadı bir Cessna 172'den geliyor ve aşırı yavaş uçuş için modifiye edilmiş. Sekiz elektrik motoru itki sağlıyor; gücü, hidrojenle çalışan bir turbojeneratörün şarj ettiği bataryadan alıyor. Kalkış ve iniş tamamen batarya elektriğiyle yapılıyor — yoğun bir şehirde asıl mesele bu: sessizlik.
İşin hilesi “blown lift” tekniği. Pervanelerin hava akışı kanadın tüm üst yüzeyine üfleniyor ve doğrudan ek kaldırma kuvveti üretiyor. Bu sayede uçak, stall olmadan 25 knotun (yaklaşık 46 km/s) altında yaklaşabiliyor. Electra iniş için 45 metrelik bir koşu mesafesi, kalkış için de aynı mesafeyi iddia ediyor.
Gösterimin asıl muhatabı yolcu değil, altyapı. 45 metreye ihtiyaç duyan bir uçak yeni bir piste ya da yeni bir vertiporta ihtiyaç duymaz: mevcut heliportlar, gemi güverteleri, tarlalar ve yaklaşma hattı açık otoparklar yeter. Electra'nın “Direct Aviation” kavramı tam olarak bunun üzerine kurulu: şehirler arası bölgesel uçuşlar, kalkış ve varış noktaları herhangi bir ticari havalimanından hedefe daha yakın.
Uçuş testleri bir süredir bu noktaya geliyordu. Ekim ayında EL2, Virginia'da FAA'nın Advanced Air Mobility entegrasyon programı kapsamında uçtu; küçük heliportlar, vertiportlar ve taksi yollarından helikopter tarzı “point-in-space” aletli yaklaşma prosedürleriyle. Önceki duraklar arasında Charleston şehir merkezi, Atlantic City'deki Bader Field ve Snowshoe Mountain Resort vardı. Electra, 60'tan fazla havayolunun konseptle ilgilendiğini söylüyor.
Aynı yeteneğin geliştirilmekte olan EL9'a taşınması planlanıyor: iki mürettebat ve dokuz yolcu ya da yaklaşık 1.360 kilogram kargo, 480–500 deniz mili menzil — yaklaşık 890–926 kilometre. EL2'nin kendi menzili ise yaklaşık 500 deniz mili.
Gösterimin kanıtlamadığı şey operasyon. EL2 bir gösterim aracı, sertifikalı bir ticari uçak değil. Hidrojen turbojeneratör, hibrit güç aktarma organı ve 45 metrede kalkan bir uçağın sertifikasyonu asıl zor problemler; uçuşun kendisi kolay olanı. FAA bir pilot program kapsamında sürece dahil, ama düzenli seferler için henüz bir sertifikasyon dayanağı yok. Yaklaşmadaki gürültü avantajı da beraberinde bir turbojeneratör taşındığı gerçeğini gizlememeli.
Yine de ispat yükü yer değiştirdi. Geçen haftaya kadar soru, dikey kalkış rotorları olmayan bir sabit kanatlı uçağın bu kadar kısa yüzeyleri güvenle kullanıp kullanamayacağıydı. Artık soru, bunun ne kadar hızlı onaylanacağı.
