Nature Medicine'da yayımlanan yeni bir çalışma, çok güçlü bir El Niño'nun ölümlülüğe etkisini ilk kez küresel olarak sayısallaştırıyor. Barcelona Küresel Sağlık Enstitüsü (ISGlobal) ekibi, bu tür yıllarda 107.035 fazla sıcağa bağlı ölüm ve 112.681 daha az soğuğa bağlı ölüm tahmin ediyor. Küresel olarak ikisi büyük ölçüde birbirini götürüyor. İşte yanıltıcı olan tam da bu sayı.

Dağılım acımasızca eşitsiz. Sıcağa bağlı ölümlerde en büyük yüzdesel artışlar Güney Amerika (%76,1), küçük ada devletleri (%65,9), Sahra altı Afrika (%54,0) ve Güney ile Güneydoğu Asya'da (%43,1). Tropik bölgeler, görece ılımlı sıcaklık değişimlerine rağmen yükü taşıyor.

İnsani Gelişme Endeksi tabloyu daha da sertleştiriyor: düşük ve orta GEL'li ülkeler dünya nüfusunun %42,2'sini oluşturuyor ama sıcak kaynaklı ölüm artışının tahmini %67,7'sinden sorumlu. Yalnızca orta GEL grubu yılda yaklaşık 61.863 fazla ölüm görüyor — küresel artışın %58'i.

Kanıt tabanı, 125 ülkedeki 1.667 bölgenin ölümlülük kayıtları; 189 ülkede 3.331 bölgeye ve 8 milyardan fazla insana ekstrapole ediliyor, 1980-2023 dönemini kapsıyor. 1982-83, 1997-98 ve 2015-16'nın yoğun dönemleri de içinde.

Yazarlar sınırları kendileri söylüyor: incelenen ülkelerin üçte biri için ölümlülük kaydı yoktu, dolayısıyla birçok düşük GEL'li ülke tahmini başka bölgelerden kurulan modellere dayanıyor. İlişkiler retrospektif — yani 2026-27 El Niño'sunda ölüm tahmini için doğrudan kullanılamaz.

Yine de pratikte neden önemli: El Niño, en iyi öngörülebilen iklim örüntülerinden biri; güvenilir tahminler sezonlar öncesinden yapılabiliyor. Yazarlar, fazla ölümlülüğün yoğunlaştığı bölgelerde — ki bu, soğuktan gelen telafinin oluştuğu yerler değil — bölgesel sıcaklık uyarıları ve hedefli hazırlık öneriyor.