Edinburgh Üniversitesi ve lastik üreticisi Michelin'den mühendisler, değişen su akışına otomatik uyum sağlayan esnek rotor kanatlarını ortaklaşa geliştirdi. Nature'da yayımlanan bir çalışmaya göre bu yaklaşım, geleneksel gelgit türbinlerindeki karmaşık ve pahalı kanat hatve (pitch) sistemlerine olan ihtiyacı ortadan kaldırabilir.

Gelgit türbinleri ağır malzeme yüklerine maruz kalıyor: türbülans, dalgalar ve yön değiştiren akıntılar kanatları yüksek ve dalgalı kuvvetlerle döverek hızlı yorulmaya, arızalara ve yüksek onarım maliyetlerine yol açıyor — su altında onarım özellikle zor. Bunu dengelemek için gelgit türbinleri normalde elektromekanik bir hatve sistemi içeriyor; akıntı çok güçlendiğinde kanatları akışın dışına döndürerek rotoru rahatlatıyor.

Edinburgh–Michelin yaklaşımı bu mekanizmayı değiştiriyor. Kanatlar, sürekli bir çelik çekirdekli esnek kauçuktan üretiliyor; araştırmacılara göre suya ve rüzgâra bükülerek boyun eğen balıklardan ve ağaçlardan esinlenilmiş. Akış hızı arttığında esnek arka kenar uyum sağlıyor, kavisli profil düzleşiyor ve elektronik kontrol ya da mekanik tahrik olmaksızın fazla yükü atıyor.

Ekip, üniversitenin FloWave tesisinde 1,26 metre rotor çaplı bir model türbini test etti — 25 metre çaplı, 2 metre derinliğinde, 168'den fazla dalga üreticisi ve 28 akıntı tahriki bulunan yuvarlak havuz, 1:20 ölçekte çok yönlü dalga ve akıntı üretebiliyor. Ölçümleri tam bir gelgit döngüsünün simülasyonlarıyla birleştiren ekip, kauçuk kanatlı türbinin aktif kontrollü benzer bir sistemle aynı miktarda enerji ürettiğini ve değişen akışın yol açtığı yük dalgalanmalarını azalttığını buldu. Kauçuğun yoğunluğu suya yakın olduğu için kanatlar nötr yüzer biçimde üretilebiliyor; bu da yükleri daha da sönümlüyor.

Araştırmacılar ayrıca piyasada yaygın 20 metre rotor çaplı kauçuk kanatlı bir gelgit türbinini simüle etti; sonuçlar yaklaşımın ölçeklenebilir olduğunu gösteriyor. Ön hesaplamalar, kauçuk kanatların yorulma ömrünün bugünkü türbinlerde tipik olan yaklaşık 20 yılı belirgin biçimde aşabileceğini ima ediyor. Ekibe göre teknik; daha yüksek güçte daha hafif rotorlar ve türbinler, daha düşük bakım maliyetleri ve daha ucuz enerji sağlayabilir; ayrıca akıntı enerjisinin yüksek ama türbülans yükünün şimdiye dek aşırı sayıldığı sahaları açabilir.

Uyarılar: Şimdiye kadarki sonuçlar şebekeye bağlı ticari bir kurulumdan değil, küçültülmüş bir modelden ve simülasyondan geliyor. Michelin'in katılımı, kauçuk kanatların yıllarca biyolojik kirlenme, UV ve tuz maruziyeti sonrası nasıl davrandığı sorusunu akla getiriyor — araştırmacılara göre bu sorular ticarileşme öncesi ek testler gerektiriyor.