Modern kardiyolojinin kendisinden daha eski — ve bir sakızdan daha ucuz — bir ilaç geri dönüyor olabilir. Hollanda'daki Groningen Üniversite Tıp Merkezi'nden (UMCG) kardiyologların yürüttüğü üç çalışma, düşük doz digoksinin kalp yetersizliği hastalarını hastanede kalmaktan koruyabileceğini gösteriyor. Bulgular Nature Medicine ve JAMA'da yayımlandı, Barselona'daki ESC Kalp Yetersizliği Kongresi'nde sunuldu.
Ana çalışmada, Hollanda'daki 43 merkezde tedavi gören 1.000 kalp yetersizliği hastasına mevcut tedavilerine ek olarak ortalama üç yıl boyunca düşük doz digoksin ya da plasebo verildi. Tek başına ele alındığında çalışma, kardiyovasküler ölümlerde ve kötüleşen kalp yetersizliğinde yüzde 19'luk bir azalma buldu — ancak bu etki istatistiksel anlamlılığa ulaşmadı.
Ekip verileri daha önceki iki çalışmayla birleştirip meta-analiz yaptığında tablo netleşti: kalp yetersizliği nedeniyle hastaneye yatışlar ortalama yüzde 25 düştü. Bu, 'Fantastik Dörtlü' olarak bilinen standart dörtlü ilaç rejimini zaten kullanan hastalarda bile geçerli olan istatistiksel olarak anlamlı bir faydaydı. Düşük doz digoksin ayrıca güvenli ve kullanımı kolay bulundu.
Üçüncü bir çalışma ilacın etkisini beklenmedik bir şekilde ortaya koydu: Çalışma bittikten sonra digoksin almayı bırakan 288 hastadan 14'ü ilk altı hafta içinde hastaneye kaldırıldı ya da hayatını kaybetti — araştırmacıların etkileyici ve şaşırtıcı olarak nitelendirdiği bir geri tepme etkisi.
Digoksinin günlük maliyeti 10 sentten az; yeni kalp yetersizliği ilaçlarının fiyatının çok altında. Yüksek dozların zararlı olduğunun kanıtlanmasının ardından gözden düştü ve bugün hastaların yalnızca yaklaşık yüzde 15'i bu ilacı kullanıyor. Düşük dozlarda ilaç, zayıflamış bir kalbi daha çok çalışmaya zorlamak yerine adrenalin gibi stres hormonlarını baskılayarak çalışıyor — eski yüksek dozları verimsiz kılan da tam olarak bu mekanizmaydı.
Hollanda Kalp Vakfı'nın (Hartstichting) 3 milyon avroluk fonuyla yürütülen araştırma, tedavi kılavuzlarını etkileyebilir ve kalp yetersizliğiyle yaşayan milyonlarca insanın çok daha fazlasına son derece ucuz, yüzyıllık bir ilacı ulaştırabilir.
