Dört gönüllü, Teksas'ta 3D baskıyla üretilmiş bir Mars zemininde, penceresiz bir habitatta 378 gün geçirdi — Mars'ta değil, Houston'daki Johnson Uzay Merkezi'nde. NASA'nın ikinci bir yıl süren Mars yüzeyi simülasyonu 31 Ekim'de sona erdi.
Ross Elder, Ellen Ellis, James Spicer ve Matthew Montgomery, Mars Dune Alpha'ya 19 Ekim 2025'te girdi. Yaklaşık 158 metrekarelik habitat 3D baskıyla üretildi ve hiç penceresi yok. Görev boyunca dış dünyayla iletişim her yönde 22 dakikaya varan gecikmeyle işledi — Dünya'dan çok uzakta olduğu rolünü oynamanın bedeli.
Programda simüle edilmiş Mars yürüyüşleri, robotik operasyonlar, habitat bakımı, egzersiz, bitki yetiştirme ve 3D baskı vardı. Mürettebat içeriden bir drone ve bir keşif aracını uzaktan kumanda ederek araziyi taradı, kaya örneklerini belirledi veya topladı. Bilim sorumlusu Montgomery habitatın 3D baskı altyapısını kurdu ve normal toprakla simüle Mars toprağını karşılaştıran bir çimlenme deneyi yürüttü.
Uçuş mühendisi Spicer bu yılı bir denizaltıda yaşamaya benzetti: sınırlı stoklar, sınırlı alan ve ikisinin şekillendirdiği kararlar. Mürettebat bulaşık deterjanından solunum filtresine kadar sarf malzemelerini izledi, gıda ve suyu dikkatle yönetti. Sürekli haber ve sosyal medya akışını şaşırtıcı derecede az özlediğini söyledi.
Sağlık sorumlusu ve Ulusal Keşif Ofisi'nde görev yapmış bir ABD Uzay Kuvvetleri subayı olan Ellis ise izolasyonun diğer yüzünü anlattı: "Hiç izolasyonda yaşamamış birini, günlerin çoğunda kendimi izole hissetmediğime ikna etmek zor olurdu. Her gün güvendiğim üç takım arkadaşım var." En önemli dersi şuydu: Gelecekteki bir Mars mürettebatı, yüksek düzeyde bütünleşmiş bir yer ekibi gerektiriyor.
ABD Hava Kuvvetleri'nde deneysel test pilotu olan komutan Elder, simüle Mars yürüyüşlerini uçuş operasyonlarına "tüyler ürpertici derecede benzer" buldu: kıyafetleri hazırlamak, hava kilidi prosedürlerini uygulamak ve uzun mesafeleri kat etmek zaman ve dayanıklılık istiyordu; bu yüzden beslenme, egzersiz ve dinlenmeyi merkeze koydu.
NASA astronotu Jack Hathaway ölçeği şöyle anlattı: Dördü habitatın içindeyken kendisi 237 günlük bir uzay istasyonu görevini tamamlayıp Dünya'ya döndü; Artemis II astronotları Ay'ın çevresini dolaşıp insanların Dünya'dan en uzak noktaya ulaşma rekorunu kırdı.
Şimdi iki haftalık görev sonrası değerlendirme ve bilgilendirme süreci var. Veriler, 6 Temmuz 2024'te sona eren ilk CHAPEA görevinin üzerine ekleniyor. Proje bilim insanı Sara Whiting'e göre zamanlama yerinde: NASA, astronotların Ay'ın güney kutbu yakınındaki Ay Üssü'nde nasıl yaşayıp çalışacağını planlıyor ve oradaki kısıtların çoğu — zaman, su, gıda sistemleri, iletişim kapasitesi — bu habitatın sıkıştırmak için kurulduğu şeyler. Baş araştırmacı Grace Douglas, bu kaynak sorunlarının çoğunun Dünya'daki sorunlara benzediğini vurguluyor.



