Endüstriyel Balina Avcılığı Neredeyse Yok Ettikten Sonra Gök ve Oluklu Balinalar Güneydoğu Atlantik'e Dönüyor

Cape Town Üniversitesi araştırmacılarının derlediği 60 yılı aşkın gözlem verisi, 20. yüzyılda neredeyse soyları tükenene kadar avlanan gök ve oluklu balinaların Namibya ve Güney Afrika açıklarındaki besin açısından zengin sulara giderek daha sık döndüğünü gösteriyor.

Öne Çıkanlar

Cape Town Üniversitesi araştırmacılarının derlediği 60 yılı aşkın gözlem verisi, 20.
yüzyılda neredeyse soyları tükenene kadar avlanan gök ve oluklu balinaların Namibya ve Güney Afrika açıklarındaki besin açısından zengin sulara giderek daha sık döndüğünü gösteriyor.

Yapay zeka sentezi4 kaynak3

20. yüzyıldaki endüstriyel balina avcılığının yok olmanın eşiğine getirdiği gök balinaları ve oluklu balinalar, Cape Town Üniversitesi (UCT) öncülüğündeki yeni araştırmaya göre Güneydoğu Atlantik'e yavaş yavaş geri dönüyor.

African Journal of Marine Science'da yayımlanan çalışma, Namibya ve Güney Afrika kıyılarındaki 60 yılı aşkın doğrulanmış gözlem ve karaya vurma kaydını derledi — balinaların tarihsel olarak beslendiği ve yavrularını büyüttüğü, besin açısından zengin bir koridor olan Benguela yükselme ekosistemi.

1913-1978 arasında güney sularında tahminen 350.000 Antarktika gök balinası ve yaklaşık 725.000-750.000 oluklu balina öldürüldü. Bugün Antarktika gök balinaları kritik tehlike altında olmaya devam ediyor; nüfusları avcılık öncesi seviyelerin yalnızca %3'ü olarak tahmin ediliyor ancak yılda %5-8 büyüyor. Hassas türler listesindeki oluklu balinalar ise tarihsel seviyelerin %30'undan fazlasına toparlandı ve yılda %4-5 artıyor.

Araştırmacılar bölgede 1964 ile Mart 2025 arasında 12 gök balinası gözlemi, bir karaya vurma ve beş ek yayınlanmış kayıt ile 76 oluklu balina gözlemi ve altı karaya vurma kaydetti — gözlemlerin büyük çoğunluğu 2012'den bu yana yapıldı.

"Bulgularımız, okyanusun bu devlerinin 20. yüzyıl ticari balina avcılığının yıkıcı etkisinden yavaşça toparlandığına dair önemli bir kanıt sağlıyor" dedi başyazar Dr. Bridget James. "Gözlemler nadir olmayı sürdürüyor, ancak önceki on yıllara kıyasla daha sık hale geliyorlar."

Ortak yazar Dr. Simon Elwen, artışın kısmen sismik araştırma gemilerindeki deniz yaban hayatı gözlemcileri dahil artan gözlem çabalarını yansıttığı konusunda uyardı. Araştırmacılar toparlanmanın tamamlanmaktan uzak olduğuna dikkat çekiyor: Büyük balinalar hâlâ gemi çarpmaları, balık ağlarına takılma, su altı gürültüsü, kirlilik ve iklim kaynaklı okyanus ekosistemi değişimleriyle karşı karşıya.

Yazarlar, yavaş ama umut verici toparlanmayı korumak için pasif akustik izlemenin genişletilmesini, eğitimli gözlemci kapsamının artırılmasını ve balina dağılım verilerinin deniz mekânsal planlamasına dahil edilmesini öneriyor.