Görüş bildirisi 31 sayfa; cuma günü New York Güney Bölge Mahkemesi'nde (SDNY) sunuldu ve TheWrap tarafından elde edildi. Altında Cate Blanchett'in Human Consent Foundation'ı, Creative Artists Agency (CAA), Music Artists Coalition, National Association of Voice Actors ve Creators Coalition on AI'nın imzası var. Eklerinde Anne Hathaway, Bette Midler, Emma Thompson, Helen Mirren, Dan Levy, Ron Howard, Madonna ve Olivia Wilde gibi isimlerin desteği listeleniyor.

Belge, The New York Times'ın OpenAI ve Microsoft'a açtığı telif davasına giriyor ve savunmanın belirli bir ayağına yükleniyor: yaratıcı eserlerin yapay zekâ eğitimi için lisanslanmasının pratik olmadığı iddiasına.

"Davalılar, yaratıcı eserlerin yapay zekâ eğitimi için lisanslanmasının maliyet açısından engelleyici olduğunu savundu" diyor bildiri. "Davalılar ayrıca eğitim verisini değerlemenin yerleşik bir yolu olmadığını iddia ediyor. Olgular bunun tersini gösteriyor. Yaratıcı endüstrilerde dağınık eserler için hakları ölçekte ve makul maliyetle temizleyen kanıtlanmış bir altyapı ve iş akışları zaten mevcut."

İşaret ettiği mekanizma, yüzyıllık toplu lisanslama aygıtı: her eser için tek tek pazarlık yapmak yerine, tüm repertuvarları blanket lisanslar ve metadata tabanlı sistemlerle yöneten merkezi takas kuruluşları. Örnek olarak CISAC ve BMI gösteriliyor. Argüman doğrudan "dağınık hak sahibi" sorununa nişan alıyor — eğitim verisinin o kadar çok hak sahibi var ki izin almanın pratikte imkânsız olduğu fikrine. Tam da bu biçimdeki haklar için işleyen bir pazar zaten varsa, adil kullanım savunmasının arkasındaki işlem maliyeti gerekçesi ciddi biçimde zayıflar.

Blanchett'in kendi açıklaması aynı noktaya ekonomiden değil deneyimden varıyor: "Otuz yılı aşkın süredir sinemada ve tiyatroda çalışıyorum ve bu süre boyunca ilke hiç değişmedi. Biri yüzümü, sesimi ya da görüntümü kullanmak isterse önce bana sorar. Bir sözleşme vardır. Bir konuşma vardır. Bu yeni bir fikir ya da karmaşık bir hukuki çerçeve değil; bu endüstride birbirimize böyle davranırız. Rıza yaratıcılığın önünde bir engel değil, temelidir."

Başvuru, SAG-AFTRA, Writers Guild of America ve American Federation of Musicians'ın kendi görüş bildirisinden bir gün sonra geldi; o bildiri mahkemeyi "telif hukukunun temel ilkelerini korumaya ve yapay zekâ eğitimi için kategorik bir adil kullanım muafiyetini içtihat uyarınca reddetmeye" çağırıyordu. İkisi birlikte yaratıcı endüstriler için eşgüdümlü bir hafta oluşturuyor ve büyüyen bir amicus dosyası yığınına ekleniyor — bunların arasında Wikimedia Foundation'ın, eğitim/çıktı ayrımı konusunda her iki tarafın da yanıldığını savunan başvurusu da var.

Yapmadığı şey ise herhangi bir şeye karar vermek. Amicus brief bir savunma metnidir, delil değil; mahkeme bu çerçeveyi benimsemek zorunda değil ve OpenAI ile Microsoft bu başvuru hakkında yorum talebine yanıt vermedi. Şirketlerin geniş pozisyonu — hukuka uygun erişilen materyalle eğitimin adil kullanım olduğu ve Times'ın hukukun gerektirmediği bir lisans peşinde olduğu — davanın gerçekte döneceği eksen olmayı sürdürüyor.

Ama bildiri, kamuoyu önünde tartışmanın biçimini değiştiriyor. "Ölçekte lisanslama imkânsızdır" iddiası, ölçekte lisanslama yapan bir endüstriyle sınanabilir; Hollywood artık faturaları hâkimin önüne koydu. Dava Aralık 2023'te açıldı ve o tarihten beri delil toplama ile ara talepler arasında ilerliyor; bu yüzden tek bir başvurunun pratik etkisi sınırlı. CAA'yı, bir seslendirme sendikasını ve bir dizi ünlü ismi aynı cümleyi söylerken bir araya getiren bir koalisyonun siyasi etkisi ise değil.

Kaynaklar