Almanya Federal Kriminal Dairesi (BKA), Golem.de'nin haberine göre Clearview AI gibi ticari yüz tanıma sağlayıcılarına anonim erişim sağlamaya çalışıyor. Amaç, soruşturmacıların biyometrik sorguları, sağlayıcının — ya da karşı taraftaki sistemin — hangi kurumun talebi gönderdiğini anlayamayacağı biçimde çalıştırabilmesi.
Kulağa teknik gelen ayrıntı, aslında en çok önem taşıyan kısım: buradaki anonimlik şüphelinin mahremiyetini korumakla ilgili değil. Mesele, talebi yapan kurumun yüz veri tabanını elinde tutan şirkete görünmemesi.
Clearview AI bu tartışmanın referans noktası. ABD'li şirket, arama dizinini kamusal web'den ve sosyal platformlardan topladığı milyarlarca fotoğraftan oluşturdu; bu uygulama birçok Avrupa ülkesinde veri koruma otoritelerinden para cezaları ve yaptırımlar getirdi. Kararların merkezinde, bu ölçekte yüz toplamanın GDPR kapsamında herhangi bir hukuki dayanağa oturup oturamayacağı vardı.
Polis teşkilatları için cazibe açık: yüz tanıma hızlı, soruşturmacının elindeki malzemede — vesikalıklar, güvenlik kamerası kareleri, mağdurların ve tanıkların paylaştığı fotoğraflar — çalışıyor ve geleneksel veri tabanı sorguları boş dönerken ipuçları üretebiliyor. Alman makamlarının son yıllarda ticari araçları en azından deneme amacıyla kullandığı haberleri, kimin bunları hangi hukuki dayanakla ve hangi şeffaflıkla kullanabileceği sorusunu sürekli bir kavgaya dönüştürmesinin nedeni tam da bu.
Anonimlik talebinin denetimle çatıştığı yer burası. Sağlayıcı BKA'nın müşteri olduğunu göremiyorsa talebi raporlayamaz; talep raporlanmıyorsa ne parlamentolar ne mahkemeler ne de kamu, bu tür aramaların ne sıklıkta yapıldığını görebilir. Eleştirmenler bu düzenlemenin denetlenen bir soruşturma yetkisini opak bir ticari işleme çevirdiğini savunuyor.
BKA'nın gerekçesi, aktarıldığı kadarıyla, muhtemelen operasyonel güvenliğe dayanacak: hangi kurumun sorduğunu bilen bir sağlayıcı, teoride bu ilgiyi sızdırabilir ya da başka bir devlet tarafından açıklamaya zorlanabilir. Bu kaygının hesap verebilirlik maliyetinden daha ağır basıp basmadığı, Almanya'nın biyometrik gözetim üzerine süren tartışmasında ve polisin yapay zekâ kullanımına dair kuralların hâlâ sertleştiği AB'de tartışılacak.
İzlenecekler: Planın yasal bir değişiklik mi, satın alma değişikliği mi yoksa gayriresmî bir uygulama mı olacağı; ve Almanya'nın veri koruma otoritelerinin nasıl yanıt vereceği.
