50 yaş üstü yetişkinler için aşırı göbek yağı ve düşük D vitamini özellikle tehlikeli bir kombinasyon oluşturabilir. 5.500'den fazla kişinin katıldığı bir çalışma, her iki duruma da sahip katılımcıların, ikisine de sahip olmayanlara kıyasla çalışma süresi boyunca %123 daha yüksek ölüm riskine sahip olduğunu buldu — yani risk iki katından fazla.
Diabetes, Obesity and Metabolism dergisinde yayımlanan bulgular, dünyanın en büyük yaşlanma çalışmalarından biri olan İngiliz Yaşlanma Boylamsal Çalışması'na (ELSA) katılan ve altı yıl boyunca izlenen 50 yaş ve üzeri 5.520 yetişkinin analizinden geliyor. Proje, Brezilya'daki São Carlos Federal Üniversitesi (UFSCar) Gerontoloji Bölümü'nden profesör Tiago Silva Alexandre koordinatörlüğünde, University College London iş birliğiyle ve FAPESP finansmanıyla yürütüldü.
Araştırmacılar önce iki durumu ayrı ayrı inceledi. Erkeklerde 102 santimetreden, kadınlarda 88 santimetreden büyük bel çevresi olarak tanımlanan göbek obezitesi, %47 daha yüksek ölüm riskiyle ilişkilendirildi. Kandaki seviyesi 30 nanomol/litrenin altı olarak tanımlanan D vitamini eksikliği ise %91'e varan risk artışıyla bağlantılıydı. İki durum birlikte görüldüğünde ise ilişkili ölüm riski %123'e yükseldi.
İki durum, kısır döngü şeklinde birbirini güçlendiriyor gibi görünüyor. Göbek yağı, vücutta dolaşan D vitaminini "hapsederek" yağ hücrelerinde depolayabilir ve kan dolaşımındaki miktarı azaltabilir; obez kişilerde ayrıca vitamini metabolize etmek için gereken enzimlerin üretimi de daha düşüktür. "Göbek obezitesi, iltihaplanma ve metabolik sorunlarla ilişkili olduğu için iyi bilinen bir risk faktörüdür. D vitamini ise çeşitli organlara etki eden bir hormondur," diye açıkladı Alexandre. "Bu iki durum bir araya geldiğinde, biri diğerinin etkilerini güçlendirir ve ölüm riskini daha da artırır."
Yaşlanma bir katman daha ekliyor: Yaşlı yetişkinler doğal olarak kalıcı düşük dereceli iltihaplanma olan "inflammaging" yaşar ve D vitamini normalde bunu kontrol altında tutan bir bağışıklık sistemi düzenleyicisi olarak görev yapar. Yazarlar, özellikle 50 yaşından sonra D vitamini düzeylerinin izlenmesinin ve aşırı göbek yağının tedavi edilmesinin erken ölümü önlemek için temel önlemler olduğunu vurguluyor.
