Üniversiteler ders kataloglarını sürekli değiştirir, genellikle sessizce. Pekin'de bir üniversite bunu fotoğrafçılık ve çeviri programlarını kaldırma gerekçesi olarak açıkça yapay zekâyı göstererek yaptığında — Alman sitesi Golem'in aktardığına göre — asıl haber gerekçenin kendisidir: kurum, disiplinlerin neden gittiği konusunda lafı dolandırmıyor.
İki alan rastgele seçilmedi. Makine çevirisi, büyük sinir ağı modellerinin rutin işlerin büyük bir kısmında yararlı profesyonel çıktıyı açıkça yakaladığı ya da aştığı ilk alandı ve yıllardır giriş seviyesi çeviri pazarını sıkıştırıyor. Metinden görüntü üretimi de benzer bir şeyi, daha hızlı ve daha görünür biçimde, bir fotoğrafçının gelirinin belkemiği olan stok ve ticari fotoğrafçılığa yaptı. Her iki durumda da bir zamanlar bir diplomadan yeni mezun işine uzanan hat ciddi biçimde daraldı.
Çin yükseköğretimi, ülkenin geri kalan sanayi politikasının işaret ettiği yönde kaynak dağıtıyor. Hükümet yapay zekâyı stratejik öncelik yaptı; üniversiteler yapay zekâ, mühendislik ve yarı iletken programlarını genişletiyor; bütçelerini gerekçelendirme baskısı altındaki kurumlar mezunları iş bulmakta zorlanan bölümleri mercek altına alıyor. Bu çerçevede, yapay zekâya açık iki programı kaldırıp kontenjanları yapay zekâya aktarmak, felsefi bir beyan değil rasyonel bir yeniden dağıtım.
Bu, uzun sonuçları olan bir yeniden dağıtım ve yalnızca hiç kaydolmayacak öğrenciler için değil. Fotoğrafçılık ve çeviri sadece iş eğitimi kanalları değil; kendi zanaatı, etiği ve eleştirel aygıtı olan pratiklerdir ve insanlara görüntüleri ve dili sorgulamayı öğreten disiplinler, bir toplumu üretilmiş medyanın ona ne yaptığını anlamaya hazırlayan disiplinlerdir. Onları yerinden eden teknoloji yayılırken bu disiplinleri müfredattan çıkarmak, o teknolojiyi ileride kimlerin açıklayabileceğine dair bir karardır.
Hangi Pekin üniversitesinin söz konusu olduğu, kaç kontenjanın etkilendiği ve programların birleştirilip mi dönüştürülüp mi yoksa tamamen mi kapatıldığı burada derlenen haberde net değil; ayrıntıların özgün Çince kaynaklardan doğrulanması yerinde olur.
Belirsiz olmayan şey ise sinyalin kendisi. Yıllarca yapay zekânın üniversite müfredatlarını yeniden şekillendireceği öngörüleri uzak bir geleceğe dair spekülasyon sayıldı. Gerekçesi yapay zekâ olan bir program kapanışı, o geleceğin idari bir karar olarak gelip çatmasıdır — ve son olmayacaktır.




