Bilim insanları uzun süredir APOE2 gen varyantını taşıyan kişilerin daha uzun yaşama ve Alzheimer hastalığına yakalanma riskinin önemli ölçüde daha düşük olduğunu biliyordu. Ancak bu korumanın ardındaki biyolojik mekanizma şimdiye kadar bir sır olarak kaldı.
Buck Yaşlanma Araştırmaları Enstitüsü'nden Aging Cell dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, APOE2'nin nöronların DNA'larını hasardan korumalarına ve hücresel yaşlanmaya direnmelerine yardımcı olduğunu ortaya koyuyor.
"Yıllardır APOE2 taşıyıcılarının daha uzun yaşama ve daha düşük Alzheimer riskine sahip olduğunu biliyorduk, ancak koruyucu mekanizma bir kara kutuydu," dedi kıdemli yazar Dr. Lisa M. Ellerby. "Çalışmamız, APOE2 nöronlarının DNA hasarını önleme ve onarmada daha iyi olduğunu ve yaşlılık dönemindeki düşüşün çoğunu yönlendiren hücresel yaşlanma programına direndiğini gösteriyor."
APOE'nin üç yaygın formu vardır — APOE2, APOE3 ve APOE4 — sadece iki amino asit farklılık gösterir. Yine de beyin sağlığı üzerindeki etkileri çarpıcı biçimde farklıdır. APOE4, geç başlangıçlı Alzheimer için bilinen en güçlü genetik risk faktörüdür. APOE2 ise koruyucudur.
Araştırmacılar, yalnızca APOE lokusunda farklılık gösterecek şekilde tasarlanmış insan kaynaklı pluripotent kök hücreler (iPSC'ler) kullandılar ve bunları iki tip nörona dönüştürdüler: inhibitör GABAerjik ve uyarıcı glutamaterjik nöronlar.
APOE2 nöronları, APOE3 veya APOE4 taşıyanlara göre önemli ölçüde daha az DNA hasarı biriktirdi. Ayrıca daha güçlü DNA onarım yolları aktivasyonu ve radyasyon veya kemoterapi ilaçlarına maruz kaldıklarında yaşlanmaya karşı daha yüksek direnç gösterdiler.
Dikkat çekici bir şekilde, araştırmacılar APOE4 nöronlarına rekombinant APOE2 proteini eklediğinde, hücreler radyasyon sonrası azalmış DNA hasarı gösterdi — bu, koruyucu etkinin aktarılabilir olabileceğini düşündürüyor.
