Arada bir bir cihaz, yapmak için tasarlanmadığı bir şeyi yapar ve asıl değer, bu denemenin neyi ortaya koyduğundadır. Bu haftanın örneği, Golem'in haberine göre: bir iPhone Duo üzerinde, jailbreak gerekmeden çalışan Windows 11.
Başlık yanlış soruyu akla getiriyor. İlginç olan "çalışıyor mu" değil, çalışmanın neye mal olduğu; çünkü bunu telefondaki yonga değil, Apple'ın kuralları belirliyor.
iOS, emülasyonu hızlı kılan özelliği yasaklıyor. Verimli bir emülatör, konuk sistemin komutlarını ana sistem koduna çevirir ya da derler; bu numaranın hızlı sürümü — tam zamanında derleme (JIT) — belleğin çalışma anında yürütülebilir olarak işaretlenmesini gerektirir ve platform bunu üçüncü taraf uygulamalar için izin vermez. Bu bir yapılandırma tercihi değil, bir güvenlik sınırı ve Apple onu korudu. Geriye yorumlama kalıyor: bir konuk komutu çöz, ana sistemdeki bir rutine yönlendir, tekrarla. Doğru çalışır, taşınabilirdir ve çeviriye göre kabaca bir mertebe ya da daha fazla yavaştır.
Apple kurallarını gevşetip emülatörlere izin verdiğinden beri iOS'ta emülatörler yine de yayınlandı; tam olarak bu numarayla. JIT'siz bir yorumlayıcı, eski ve basit bir sistemi sevimli olacak kadar iyi açabilir. Windows 11 eski ve basit bir sistem değil: bir bileşimleyici, bir güncelleme yığını, bir sürücü modeli ve gigabaytlarla ölçülen bellek ayak izi olan modern bir işletim sistemi; ARM üzerinde ise emülatörün uydurmak zorunda olduğu donanımı bekliyor. Buna katlanabilir ekranı ekleyin — masaüstü pencere düzeninin okunabilir olduğu ilk iPhone ekranı — ve elinizde çok iyi bir gösterinin iki yarısı olur; hâlâ bir gösteri.
Bunu yapanı eleştirmiyorum. Bu kısıtlar altında bir masaüstü işletim sistemini oturum açma ekranına kadar getirmek gerçek bir mühendislik işi ve modern yazılımın ne kadar yük taşıdığına dair gerçek bir şey söylüyor: bir telefon bunu bir şekilde kaldırabiliyor.
Pratik uyarılar alışıldık olanlar. Donanım hızlandırma olmadan grafikler CPU ile çizilir; yazılımdan çok önce ısı ve pil bağlayıcı kısıt hâline gelir; güç yönetimi en iyi durumda yaklaşıktır ve fanı olmayan bir cihaz kendini korumak için hız düşürür. "Açılıyor" ile "üzerinde çalışabilirim" arasında JIT kuralı var ve bunu yasaklayan bir platformda hiçbir zekâ bu boşluğu kapatamaz.
Bu da denemeyi kullanışlı bir sınır işaretine dönüştürüyor. On yıldır telefonların bilgisayar olduğu anlatılıyor ve donanım tartışması artık fiilen kapandı — amiral gemisi bir telefondaki silikon, çok değil yakın zamanda bir iş istasyonu sayılırdı. Bir telefonu PC'den ayıran şey artık transistör bütçesi değil, işletim sisteminin izin verilen yaptığı şeylerin kümesi. Bu gösteri iki yarıyı aynı anda ortaya koyuyor: yazılımı çalıştırmaya yetecek performans, iyi çalıştırmaya yetmeyecek izin.
İzlenecek şey, gelecek ay birinin daha hızlı bir video paylaşıp paylaşmayacağı değil; platformun yürütülebilir bellek kurallarının emülatörler, tarayıcılar ve çalışma anında derleme yapmak isteyen her şey için değişip değişmeyeceği. Değişene kadar iPhone üzerinde Windows, insanların beğendiği ama kimsenin kullanmadığı bir ekran görüntüsü olarak kalacak.
Raporun ortaya koymadığı bir şey var: yazılımın telefona nasıl geldiği. "Jailbreak yok", "App Store'dan" demek değildir. Bu ayrım, bunun bir merak mı yoksa bir işaret mi olduğunu belirleyen türden bir ayrıntı.




