Gökbilimciler, ahududu, kivi ve birçok kırmızı meyvede bulunan bir şeker olan eritrulozu yıldızlararası uzayda ilk kez tespit ederek astrokimya ve yaşamın kozmik kökenleri arayışında önemli bir kilometre taşına imza attı.

Keşif, İspanya'daki Centro de Astrobiología (CAB)'dan Dr. Izaskun Jiménez-Serra liderliğindeki uluslararası bir ekip tarafından, Guadalajara'daki Yebes 40 metrelik radyo teleskopu ve Pico Veleta'daki IRAM 30 metrelik teleskopu kullanılarak yapıldı. Bulgular Nature Astronomy'de yayınlandı.

Şeker, Samanyolu'nun merkezine yakın yoğun bir bölge olan G+0.693−0.027 moleküler bulutunda tanımlandı. Eritruloz, dört karbonlu bir ketoz (bir tür monosakkarit) olup, yıldızlararası ortamda doğrudan tanımlanan ilk gerçek şekerdir.

Daha önce gli kolaldehit (iki karbonlu bir şeker) gibi daha basit şekerler tespit edilmiş olsa da, eritruloz önemli ölçüde daha karmaşıktır. Sert, düşük metal içerikli bir ortamda keşfedilmesi, karmaşık organik moleküllerin, daha önce elverişsiz olduğu düşünülen koşullarda bile, uzaydaki buzlu toz tanelerinin yüzeyinde verimli bir şekilde oluşabileceğini gösteriyor.

"Bu tespit, yaşamın kimyasal yapı taşlarının, daha önce elverişsiz olduğu düşünülen koşullar altında uzayda bir araya getirilebileceğini gösteriyor," dedi Jiménez-Serra. "Eritruloz kiral bir moleküldür, yani sol ve sağ elli versiyonları vardır — bu, Dünya'daki yaşamın biyokimyası için gerekli bir özelliktir."

Kiralite, yaşamın kökeni araştırmaları için çok önemli bir ipucudur. Dünya'daki çoğu biyolojik molekül 'homokiralite' sergiler — örneğin, DNA ve RNA'daki şekerler yalnızca sağ ellidir. Uzayda kiral şekerler bulmak, yaşamın moleküllerinin el yapısının yıldızlararası kimya tarafından tohumlanıp tohumlanmadığına dair ilgi çekici soruları gündeme getiriyor.

Araştırmacılar ayrıca modelleme yoluyla, eritrulozun yakındaki yıldızlardan gelen ultraviyole radyasyonu tarafından yönlendirilen, buzla kaplı toz taneleri üzerinde verimli bir şekilde oluştuğunu gösterdi. Bu mekanizma, galaksi boyunca moleküler bulutlarda çalışabilir, yani yaşamın ham maddelerinin yaygın olabileceği anlamına geliyor.

"Her ahududu bu molekülü içerir," diye belirtti ekip. "Artık kozmosun da içerdiğini biliyoruz."

Kaynaklar