The Verge'in haberine göre Pensilvanya, yapay zekâyla üretilen reklamlarda etiket zorunluluğu getiriyor. Böylece eyalet, sentetik iknanın çözümünün yasak değil açıklama olduğu sonucuna varan yargı bölgeleri listesine bir yenisi daha ekleniyor.

Aracı, aldatıcı reklamcılıkla ilgili bir yasa; temel yükümlülüğü ise kolayca özetlenebilir: yapay zekâyla üretilen ya da esaslı biçimde değiştirilen bir reklam, izleyicinin gerçekten göreceği bir yerde bunu belirtmek zorunda.

Bu tercih metin yazımının rastlantısı değil. Sentetik siyasi konuşmaya getirilen doğrudan yasaklar ABD mahkemelerinde Birinci Değişiklik itirazlarına çarptı; yasama organları da çareyi şeffaflık yükümlülüklerine çekilmekte buldu. Bu yükümlülükler hukuki denetimden daha rahat geçiyor, çünkü konuşmanın kendisine dokunmuyor, ona yalnızca bir koşul ekliyor. Avrupa da Yapay Zekâ Yasası'nda benzer bir yol izledi: sentetik medyayı yasaklamak yerine şeffaflık yükümlülüğü getirdi.

Ancak etiketin bir işe yarayıp yaramayacağı, bir başlığın çözemeyeceği mekaniklere bağlı. Sonucu üç soru belirliyor.

Ney sayılacak? Tamamen sentetik bir video kolay vaka. Klonlanmış bir ses, üretken dolguyla rötuşlanmış bir fotoğraf ya da bir sohbet botuyla yazılıp insan tarafından seslendirilen bir metin ise çok daha zor — ve tanımdaki her değişiklik uyum yükünü kaydırıyor.

Yükümlülük kimde? Reklamı sipariş eden mi, onu üreten ajans mı, yoksa gösterimi satan platform mu? Sorumluluk platformlardaysa yükleme anında beyan isteyecekler. Yalnızca reklamverenlerdeyse yaptırım, bitmiş bir işi sonradan denetleyen birinin varlığına bağlı kalacak.

Etiket eksik olursa ne olacak? Bir kampanya bütçesinin yanında küçücük kalan bir ceza, yuvarlama hatasından ibarettir. Kaldırma zorunluluğu ise gerçek bir teşvik. Uygulanabilir hiçbir şey olmaması ise sadece basın bültenidir.

Teknik katman, bugüne kadar kurulan her etiketleme rejiminin en zayıf halkası. C2PA'nın Content Credentials gibi köken standartları bir dosyayla birlikte yol alabiliyor, ama yeniden kodlama, ekran görüntüsü ya da kırpma işlemiyle silinip gidiyor. Tespit araçları olasılıksal ve üreticiden üreticiye tutarsız. Pratikte açıklanan yapay zekâ reklamlarının çoğu, reklamveren uymayı seçtiği için açıklanacak — yani yasanın dişi, umursamaya en az meyilli aktörlere geçecek.

Bir de yamalı bohça sorunu var. Farklı tanımlar, farklı kapsamlar ve farklı cezalarla eyalet eyalet kurallar, ulusal reklamverenleri en katı ortak paydaya ya da evrak isteyen eyaletlerde sentetik kreatiften tamamen vazgeçmeye itiyor. Federal bir yasa bunu düzleştirirdi; henüz gelmedi.

Bütün bunlar Pensilvanya yasasını anlamsız kılmıyor. Açıklama zorunluluğu bir norm yerleştirir, düzenleyicilere tutunacak bir kulp verir, dürüst olanı ucuz, olmayanı kamuoyu önünde savunmayı pahalı hale getirir. Ama etiket bir taban, çözüm değil: izleyiciye baktığı şeyi bir makinenin ürettiğini söyler, içindeki iddianın doğru olup olmadığına dair hiçbir şey söylemez.

Sınav dar ve somut. Bu yasanın kapsadığı ilk seçim döngüsünde, telefonda on beş saniyelik bir reklam izleyen seçmen açıklamayı gerçekten görebilecek mi — yoksa kimsenin açmadığı bir koşullar sayfasında mı yaşayacak?