Almanya'nın üç istihbarat teşkilatı, "Gizli" derecesine kadar sınıflandırılmış belgeler için ortak bir bulut alacak. Teknik temel ise Google'dan gelecek.
NDR ve WDR'nin haberine göre Federal İstihbarat Servisi (BND), Federal Anayasayı Koruma Dairesi (BfV) ve Askeri Güvenlik Servisi (MAD), Google Distributed Cloud'un hava boşluklu (air-gapped) bir sürümü üzerine kurulu ortak bir "ND-Cloud" planlıyor. Hava boşluklu, adı üstünde: sistem internete ve Google'ın genel bulutuna bağlantısı olmadan özerk çalışıyor. Veriler Almanya'da saklanacak, Google'ın erişimi olmayacak. Yaz aylarında Google ile ortaklık duyuran Bundeswehr'in BT kuruluşu BWI'nin işletmeye yardım etmesi bekleniyor. Eyalet düzeyindeki anayasayı koruma daireleri daha sonra bağlanacak.
Gerekçe somut. Bugün "Gizli" damgası taşıyan bir belgeyi okumak için ofisteki özel olarak korunmuş "kırmızı sistem"e gitmek gerekiyor; e-postayla göndermek zahmetli. Ortak bulut, üç kurumun en yüksek gizlilik düzeyine kadar malzemeyi ilk kez elektronik olarak paylaşmasını sağlayacak. Özellikle BND'nin stratejik keşif kapsamında daha fazla veri toplaması, saklaması ve işlemesi, otomatik ve yapay zekâ destekli analizler yapması bekleniyor — izole tek makinelerin taşıyamayacağı iş yükleri.
Maliyetin en az 500 milyon euro olduğu tahmin ediliyor. Resmî bir karar yok: birkaç bileşen hâlâ Federal Bilgi Güvenliği Dairesi'nde (BSI) sertifikasyon sürecinde ve bütçe ancak onaydan sonra serbest bırakılacak. Başlangıçta 2027'nin ilk çeyreği için planlanan devreye alma gecikiyor.
Teknik itiraz hava boşluğuyla değil, güncellemelerle ilgili. Bağımsız Interface kuruluşundan Sven Herpig, ARD'nin başkent stüdyosuna şunu söyledi: "Güncellemeler yine Google'dan gelecek. O zaman şu soru çıkıyor: buradaki işletmeci bir güncellemenin olası etkilerini gerçekten değerlendirebilir mi?" Bunun ardından, bir değişikliğin yeni bir sürümün yeniden değerlendirilip onaylanmasını gerektirecek kadar büyük olup olmadığı sorusu geliyor. Bu bağımlılık teorik değil: Fransa'da Google, savunma şirketi Thales ile S3NS hizmetini yürütüyor; işletme Avrupalı ortakta, yazılım geliştirme ise ABD'li şirkette kalıyor. Sektör içinden kişilere göre Google'ın desteği olmadan böyle bir bulut birkaç ay, en iyi ihtimalle yaklaşık bir yıl daha çalışabilir.
Asıl keskin sorun siyasi sembolizm. İstihbarat verisi işlemenin merkezini bir ABD'li hiper ölçekli sağlayıcıya vermek, Avrupalı sağlayıcıların henüz benzer performansa ulaşamadığının kabulü gibi okunuyor. Birçok AB merkezli satıcı, özellikle güvenlik kurumlarının ek maliyete rağmen kendilerini tercih edeceğini ve yatırımların temel finansmanını "çapa müşteri" olarak sağlayacağını umuyordu. Geçmiş iyimserlik vermiyor: Google ve Deutsche Telekom 2021'de yüksek güvenlikli bir bulut sundu ve edinilen bilgilere göre hava boşluklu sürüm için tek bir müşteri bile kazanmadı.
Bu çelişki siyaseten de dile getiriliyor. Parlamento Kontrol Komisyonu başkan yardımcısı Konstantin von Notz, "Bir istihbarat bulutunun güvenliği ve egemenliği olağanüstü güvenlik politikası önemine sahiptir" dedi. Hükümetin bir ABD'li sağlayıcıyı seçmesinin soru işaretleri doğurduğunu ve Avrupa çözümünün neden mümkün görülmediğini açıklamak zorunda kalacağını söyledi. Kurumların kendisi suskun; BfV yalnızca hareket kabiliyetinin modern BT platformlarına doğrudan bağlı olduğunu ve Avrupa çözümlerinin kendi dayanıklılığı açısından özel ilgi gördüğünü belirtti. BfV Başkanı Sinan Selen bir yıl önce kurumunun nihayetinde alternatifler sunabilmesi gerektiğini söylemişti.
Hükümetin bu hafta Berlin'de yapılan ve tamamen yapay zekâya odaklanan Dijital Zirvesi'nde karşıtlık gözden kaçmıyordu. Golem.de bunu manşete taşıdı: İstihbarat teşkilatları Google'a yaslanıyor, şansölye buna Avrupalı diyor. Friedrich Merz, 2025'te Fransa ile yapılan zirveden bu yana dijital egemenliği temas haline getirdi; bu yılki etkinlik yapay zekâda ilerlemeyi göstermeliydi.
Uluslararası düzeyde Almanya yerleşik bir yolu izliyor. Amazon, ABD istihbaratına ve orduya AWS Secret Cloud'u sunuyor; İngiltere'nin 2021'de Amazon ile bir istihbarat bulutu sözleşmesi imzaladığı bildirildi. Çözülmemiş desen her yerde aynı: yazılımı hiper ölçekliler veriyor, yalıtımı devlet sağlıyor ve devlet gelişim için sağlayıcıya bağımlı kalıyor.
İzlenmesi gerekenler: BSI onayının güncelleme kontrolüne ilişkin bağlayıcı koşullarla gelip gelmeyeceği, Parlamento Kontrol Komisyonu'nun bütçe serbest bırakılmadan önce resmen devreye girip girmeyeceği ve Google'a verilen ihale siyaseten önceden kararlaştırılmış sayıldıktan sonra Avrupalı satıcıların yığının herhangi bir parçasını alıp alamayacağı.
