NASA cuma günü, ABD ticari uzay sektörüne yönelik uzun zamandır beklenen teklif çağrısını yayımladı ve şirketlerden Uluslararası Uzay İstasyonu'nun (ISS) yerini 2030 gibi erken bir tarihte alabilecek özel uzay istasyonları inşa etmelerini istedi.
360 sayfalık çağrı, "Ticari Alçak Dünya Yörüngesi Hedefleri" (CLD) yarışmasının resmi başlangıcı. Kurum, ön yazıda planı net biçimde ortaya koydu: "Bu, NASA'nın mürettebatın bilim ve keşif yapabilmesi için alçak Dünya yörüngesinde kalıcı insan varlığını sürdürmesini sağlayacak." Sektörden yanıtlar 8 Aralık'a kadar verilecek. NASA bu aşamada "iki veya daha fazla" yüklenici seçmeyi, nihai kararı nisanda vermeyi planlıyor.
"NASA'nın alçak Dünya yörüngesindeki varlığından asla vazgeçmeyeceğini açıkça ortaya koyduk" diyen yönetici Jared Isaacman, "Araştırma yürütmek, teknoloji geliştirmek, mürettebat eğitmek ve Ay ile Mars görevlerine hazırlanmak için bir yere ihtiyacımız olmaya devam edecek" dedi.
Birinci aşama kazananları en az 100 milyon dolar garantili fon alacak. Sonraki aşamalar çok daha büyük olacak: Gelecek yıl başlayacak 2. Aşama istasyonların geliştirilmesi ve sertifikasyonunu kapsayacak; 3. Aşama ise özel istasyonlara en az dört NASA mürettebat görevi satın alacak.
En çok izlenen unsur mürettebat taşımacılığıydı. NASA daha önce yüklenicilerin uçtan uca bir hizmet satmak zorunda kalabileceğini ima etmişti — bu sorunlu bir yaklaşımdı; çünkü SpaceX, ISS'in 2030'larda yörüngeden çıkarılmasıyla aynı dönemde Crew Dragon'u emekliye ayırmayı planlıyor ve özel istasyon işletmecilerine koltuk satmayı teklif etmedi. Kurum kısa süre önce Boeing'e Starliner'ı sertifikalandırması için 359 milyon dolar ek fon verdi.
Yeni çağrıda NASA bu şartı yumuşatıyor: Teklif sahiplerinin imzalı bir taşıma sözleşmesi, hatta niyet mektubu göstermesi gerekmiyor; NASA ilk dört servis görevi için taşımayı "sağlamayı" teklif ediyor. Ayrıca açık fiyatlar belirliyor: 2030 için dört koltuklu mürettebat uçuşu 325 milyon dolar, kargo uçuşu 300 milyon dolar olarak tahmin ediliyor.
Axiom Space, Voyager Space ve Vast Space'in teklif vermesi bekleniyor; Blue Origin daha önce fon kazandı ancak taahhüdü belirsiz; SpaceX'in ise şimdilik teklif vermesi beklenmiyor. Voyager'ın Starlab istasyonunun CEO'su Marshall Smith, "Teklif çağrısının yayımlanması önemli bir kilometre taşı" dedi. Axiom, belgeyi incelediklerini ve "sonraki adımlar için enerji dolu" olduklarını belirtti.
