Kuantum bilişimin en gösterişsiz darboğazlarından biri kamuya açık bir denemeyle karşılaştı — ve sonuç, arkasındaki şirket tarafından bir dönüm noktası, şüpheciler tarafından ise bir atılımdan daha azı olarak değerlendiriliyor.

IonQ, 22 Eylül'de araştırmacılarının, sektörün ilk uçtan uca gerçek zamanlı kuantum hata düzeltme kod çözücüsünü tek bir standart, raf ürünü CPU üzerinde çalıştırıp test ettiğini duyurdu.

Ele aldığı sorun gerçek. Kuantum hata düzeltme, bugünün gürültülü ve hataya açık kübitleri ile kullanışlı bir hataya dayanıklı kuantum bilgisayarı arasındaki farkı belirliyor. Hataları tespit etmek, kuantum sistemini sürekli ölçmek anlamına geliyor ve bu ölçümleri düzeltmelere dönüştürmek klasik bir hesaplama işi. Ölçek büyüdükçe bu iş geleneksel işlemcileri boğabiliyor ve kuantum makinesini durup beklemeye zorluyor — sistem kübit ekledikçe kötüleşen bir darboğaz.

IonQ'nun yaklaşımı birlikte çalışan iki kod çözücü kullanıyor. Şirket, arXiv'de yayımlanan araştırmada mimariyi 88 bellek bloğu ve "sihir fabrikaları" boyunca 408 mantıksal kübiti simüle eden, 31,5 milyondan fazla tekil kuantum işlemi yürüten referans devreler üzerinde değerlendirdi. Standart çalışma gürültüsü altında IonQ, kod çözücünün yalnızca %0,02 kadar "uzama" süresi eklediğini söylüyor — yani hata düzeltme yükü hesaplamayı neredeyse hiç yavaşlatmadı.

Şirket bunu "Walking Cat" mimarisinin doğrulanması ve klasik yükün, kuantum sistemleri büyüdükçe katlanarak artmak zorunda olmadığının kanıtı olarak sunuyor; 256 fiziksel kübitin ötesindeki yol haritası için bir temel.

İki uyarı önemli. Birincisi, bu simülasyona dayalı bir referans testi: devreler simüle edildi, yüzlerce mantıksal kübit tutan hataya dayanıklı fiziksel donanımda çalıştırılmadı — ki bu ölçekte henüz mevcut değil. İkincisi, hataya dayanıklı kuantum bilişimin genel başarısı — denemenin ilişkilendirildiği "kutsal kâse" — hâlâ çözülmüş değil; verimli bir kod çözücü gerekli bileşenlerden biri, tamamlanmış makine değil.

IonQ'nun hisse fiyatı haberle yükseldi; bu da kuantum bilişimde mühendislik ilerlemesi ile piyasa beklentileri arasındaki uçurumun geniş kaldığını hatırlatıyor. Bağımsız analistler bu ayrımı hemen yaptı ve çalışmayı, yatırımcıların fiyatladığı atılım değil, gerçek bir ilerleme olarak tanımladı.

Kaynaklar