Yunanistan, Heise'in haberine göre 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımını yasakladı. Ülke böylece, ebeveyn iznine dayanan model yerine katı bir yaş sınırını kanunlaştıran en yeni Avrupa hükümeti oldu. Karar, kıtanın küçüklerin platformlara erişimini bir tasarım sorunu olarak görmeyi bırakıp kanun sorunu olarak ele aldığı dört aylık dönemi kapatıyor.

Sıralama önemli. 14 Ekim'de Alman hükümeti reşit olmayanları kapsayan bir sosyal medya yasağı için ana hatlar üzerinde anlaştı. Ağustos'ta Fransa'nın en üst anayasa mahkemesi, ülkenin kendi 15 yaş yasağını iptal etti: gerekçe, topyekûn bir yasağın ifade özgürlüğüyle çatışmasıydı. Yunanistan ise daha kaba olan aracı yine de kanuna yazdı. Bu da Fransız kararını bir emsal olmaktan çıkarıp bir uyarı etiketine dönüştürüyor.

Dönüşün nedeni şu: Aralık 2025'te yürürlüğe giren Avustralya'nın 16 yaş sınırı, uzun süredir dönen akademik tartışmayı canlı bir ulusal deneye çevirdi. Bir demokrasi yaş sınırını kabul ettikten sonra, böyle bir önerinin siyasi maliyeti hızla düştü. Platformlar da iki yıldır, varsayılan ayarların yanlış olduğunu itiraf eder nitelikte küçük güvenliği özellikleri yayınlıyor.

Çözülmemiş sorun aritmetik. Yaş sınırı bir politika değil, günde birkaç yüz milyon kez tekrarlanan bir tahmin görevi. Mevcut yöntemlerin her biri farklı bir bedel alıyor. Kimlik belgesi yüklemek doğru sonuç verir ama bir platformun kurabileceği en zengin kimlik tuzağını yaratır ve GDPR'ın veri minimizasyonu ilkesiyle çelişir. Yüzden yaş tahmini belgeyi evde bırakır; ancak olasılıksaldır, cilt tonları ve yaş aralıkları arasında tutarsız çalışır ve yine biyometrik veri işler. Cihaz ve uygulama mağazası düzeyindeki sinyaller — küçük olduğu işaretlenmiş bir hesap, işletim sisteminin bildirdiği yaş aralığı — ucuz ve mahremiyete saygılıdır, ama çocuk ebeveynin telefonunu kullandığı anda kolayca yanılır.

Bir de etrafından dolaşma var. VPN bedava, ödünç alınmış hesap bedava ve kararlı bir 13 yaşındaki, bir uyum ekibinden daha hızlıdır. Avustralya'nın uygulaması, çocukların listelenmemiş uygulamalara ve oyun içi sesli sohbetlere kaydığına dair öngörülebilir haberleri çoktan üretti: kanunun adını anmadığı, düzenleyicinin de kadro ayırmadığı alanlar.

Hukuki mimari de belirsiz. AB'nin Dijital Hizmetler Yasası platformlardan küçükler için uygun ve orantılı önlemler ister ama asgari yaş koymaz; ulusal yasaklar artık daha ileri gidiyor ve Dublin'de yazılmış bir risk değerlendirmesiyle bir Yunan yaş kapısının nasıl etkileşeceği açık değil. Fransa'nın mahkemesi ikisi çarpışınca ne olduğunu gösterdi; Avrupa Komisyonu ise yıl boyunca 27 ayrı sınırı yargılamak yerine uyumlaştırmayı tercih edeceğini ima etti.

İzlenecekler, sırasıyla: Yunanistan platformları tek tek adlandıran bir liste mi yoksa işlevsel bir tanım mı yayımlayacak; hangi kurum denetimle görevlendirilecek ve ne kadar ceza kesebilecek; platformlar yalnızca Yunanistan'a özel bir kapıyla mı yoksa AB çapında tek bir yaş doğrulama katmanıyla mı yanıt verecek — ki bu, ulusal bir deney ile fiili bir Avrupa standardı arasındaki fark. Almanya'nın ana hatlar belgesi ve Brüksel'den çıkacak metin, Yunanistan'ın istisna mı yoksa şablon mu olduğuna karar verecek.

O zamana kadar dürüst özet şu: Avrupa ilkede anlaştı, tesisatta anlaşmadı. Ucuz ve mahremiyete saygılı biçimde uygulanamayan bir yasak, ya pahalı ve müdahaleci biçimde uygulanır ya da hiç uygulanmaz.

Kaynaklar